1/8

Friedrich Wilhelm Weber,  Friedrich Wilhelm Weber,

Dreizehnlinden, Kapitel 1, Aus dem Nethegau Dektritilio, ĉapitro 1, El la distrikto de la Neto

tradukita de Manfredo Ratislavo

Neto^{5}

1 Wonnig ist’s, in Frühlingstagen Nach dem Wanderstab zu greifen Und, den Blumenstrauß am Hute, Gottes Garten zu durchstreifen.

1 Rave estas, en printempo kun migradbastono sia kaj floreto ĉe l’ ĉapelo iri tra l’ ĝardeno Dia.^{6}

2 Oben ziehn die weißen Wolken, Unten gehn die blauen Bäche, Schön in neuen Kleidern prangen Waldeshöh’ und Wiesenfläche.

2 Supre iras blankaj nuboj, sube riveretoj klaraj, nove vestis sin herbejoj kaj altaĵoj montarbaraj.

3 Auf die Bleiche bringt das Mädchen, Was der Winterfleiß gesponnen, Und dem Hain erzählt die Amsel, Was im Schnee sie still ersonnen.

3 Blankigejen portas ino, kion ŝpinis ŝi sur rado, enarbuste kantas merlo post dumvintra silentado.

4 Sind es auch die alten Töne, Die bekannten, längst vertrauten, Doch die Bleicherinnen lauschen Gern den süßen, lieben Lauten.

4 Kvankam estas ja malnovaj kantoj, longe jam konataj, la knabinoj aŭskultadas je la sonoj tre amataj;

…  …

5La Neto estas malgranda rivero enfluanta en la riveron Vezero, kiu fluas tra okcidenta norda Germanio en la Nordan Maron.

6aŭ eble pli konforme al la originalo kaj laŭ la traduko de Adolph Macho el la jaro 1932: vagi tra l’ ĝardeno Dia. (La manuskripto troviĝas en la Esperanto-Muzeo en Vieno.

2/8

5 Gern den süßen, lieben Lauten, Die in Berg und Tal erklingen; Hirtenbub’ und Köhlerknabe Horchen auf um mitzusingen; 5 je la sonoj tre amataj, super mont’ kaj val’ sonantaj; karbfaristoj kaj paŝtistoj ekaŭskultas kunkantantaj;

6 Mitzusingen frisch und freudig Nach des Winters langen Schmerzen; All die halbvergeßnen Lieder Werden wach im Menschenherzen.

6 ekaŭskultas kunkantantaj post la longaj vintraj horoj; preskaŭ forgesitaj kantoj revekiĝas en la koroj.

7 Halbvergeßne alte Lieder Werden wach in meiner Seele: Hätt’ ich nur, sie auszusingen, Wilde Amsel, deine Kehle! - 7 Preskaŭ forgesitaj kantoj revekiĝas nun en mia menso, kanti volus ilin, merlo, mi per gorĝo via!

8 Was die Linde mir erzählte, Was der Eichengipfel rauschte, Wenn ich abends ihrer Blätter Heimlichen Gesprächen lauschte; 8 Tion, kion susurante rakontadis la tilioj, kiam mi la paroladojn subaŭskultis de l’ folioj;

9 Was die muntern Bäche schwatzten Hastig im Bergunterrennen, Wilde Knaben, die nicht schweigen Und nicht ruhig sitzen können; 9 kion al mi riveretoj babiladis kuregantaj de la montoj kiel knaboj, resti loke ne povantaj;

10 Was die Zwerge mir vertrauten, Die in fernen Waldrevieren Still in Spalten und in Klüften Ihren kleinen Haushalt führen; 10 kion en arbaroj foraj al mi konfidintaj estas nanoj, kiuj en rokfendoj vivas kaj dumvive restas;

…  …

3/8

11 Was auf mondbeglänztem Anger Ich die Elben lispeln hörte; Was mich des ergrauten Steines Moosumgrünte Inschrift lehrte; 11 kion lispis al mi elfoj sur herbejoj lunumitaj; kion min instruis ŝtonoj grizaj kaj de musk’ kovritaj;

12 Dies und was ich las in staub’gen Lederbänden und in alten Halberloschnen Pergamenten, Will zum Liede sich gestalten.

12 tion, krome tion, kion legis mi en disfalantaj pergamenoj kaj volumoj, formu mi al versoj kantaj.

13 Nebelbilder steigen dämmernd Aus der Vorzeit dunklen Tagen; Wispern hör’ ich ihre Stimmen, Freudenlaute, Zürnen, Klagen.

13 Bildoj el pratemp’ nebula antaŭ mi nun supreniĝas; voĉoj de lament’ kaj ĝojo flustre al mi ekaŭdiĝas.

14 Männer, die vor tausend Sommern Durch den Nethegau geschritten, Heidenleute, Christenleute, Was sie lebten, was sie litten; 14 Viroj, antaŭ mil’ da jaroj tra la Net-distrikt’ irintaj, la paganoj, la kristanoj, homoj tie ĉi vivintaj;

15 Eines Sachsenjünglings Kämpfe Mit dem Landesfeind, dem Franken, Und in eigner Brust die schwersten Mit den eigenen Gedanken; 15 juna Sakso, malamikon Frankan kontraŭbatalinta, kun si mem en propra brusto pli obstine luktadinta;

16 Einer Jungfrau stilles Weinen, Einer Greisin finstres Grollen, Runensang und Racherufe, Die aus Weibermund erschollen; 16 ploro de virgin’, kolero morna de maljunulino, runokantoj, venĝovokoj el la buŝo de virino;

…  …

4/8

17 Frommer Mönche weises Walten Im Konvent zu Dreizehnlinden, Sanft bemüht durch Lieb’ und Lehre Trotz und Wahn zu überwinden; 17 laborado de monaĥoj en Konvent’ Dektritilia, klopodantaj ame venki spiton per agado pia;

18 Ihr Hymnen, gottesfrohe, Die bei Tag und Nacht erklangen, Die den Sieg des Christenkreuzes Jubelnd in die Berge sangen; 18 ĝojaj himnoj de ĉi tiuj, tage, nokte sonadintaj, venkon de la Krista kruco en la montojn jubilintaj;

19 Und darein des Waldes Rauschen Und dazu der Brandung Stöhnen: Alles will zu einem Liede Dumpf und hell zusammentönen.

19 susurado de l’ arbaro, surfĝemado eĉ aldone: ĉio ĉi en unu kanton volas nun kuniĝi sone.

20 Sei’s, und sei es euch gesungen, Die ihr wohnt an Ems und Lippe, Ruhr und Diemel, Neth’ und Emmer: Alle seid ihr edler Sippe; 20 Estu ĝi por vi kantata, homoj el la oriento, nordo, sud’ aŭ okcidento: Estas vi de nobla gento.

21 Alle sprecht ihr eine Sprache, Frommer Mutter biedre Söhne, Ob sie rauh im Waldgebirge, Weich in Sand und Heid’ ertöne.

21 Havas vi ja unu lingvon, ĉu malmolan en montaro, aŭ ĉu mola tiu estas, se vi loĝas ĉe la maro.

22 Kinder ihr der Sachsengaue, Nehmt das Beste, was ich habe: Gern gereicht, ist unverächtlich Auch des kleinern Mannes Gabe.

22 Vi infanoj de Saksujo, prenu mian etan donon: same kiel ne despektu oni la malmultan monon.

…  …

5/8

23 Denkt, ich böt’ euch Heideblumen, Eine Handvoll, die ich pflückte, Als mit herbstlich gelben Laube Sich bereits der Osning schmückte.

23 Pensu, ke por vi mi plukis belajn florojn en kamparo, kiam jam aŭtune flave sin ornamis la montaro.

24 Rügt es nicht, wenn ich den Helden In der Heimat Farben male; Dünkt er manchmal euch ein Träumer, Nun, er war ja ein Westfale:

24 Se mi pentris la heroon tro hejmlande, tiam sciu, ke li estis ja Vestfalo, kaj revulo estas tiu:

25 Zäh, doch bildsam, herb, doch ehrlich, Ganz wie ihr und euresgleichen, Ganz vom Eisen eurer Berge, Ganz vom Holze eurer Eichen.

25 Malcedema, tamen milda kaj honesta li ja estas, kiel fer’ kaj kverkoj viaj, kiuj ĉiam firmaj restas.

26 Heut noch ist bei euch wie nirgend Väterbrauch und Art zu finden; Darum sei es euch gesungen, Dieses Lied von Dreizehnlinden.

26 Ĝis hodiaŭ konserviĝis la prapatra moro via; tial por vi tiu kanto de l’ Konvent’ Dektritilia!

27 Doch ein Uhu murrt dawider: �Rauh sind deines Sanges Töne, Und der Netheborn, der dunkle, Deucht mir kein Hippokrene.

27 Sed mokulo grumble plendas: �Ne edifas la rakonto, kaj la fonto de la Neto ja ne estas muza fonto.

28 Laß das Leiern, laß das Klimpern! O es schafft dir wenig Holdes; Beßres Klingen, bestes Klingen Scheint das Klingen mir des Goldes.

28 Lasu la gurdadon tedan,

enuigas lir-sonoro; pli agrabla al mi ŝajnas la sonoro de la oro.

…  …

6/8

29 Und die eigne Haut zu pflegen, Ist vor allem mir das erste; Bau im Garten deine Rüben, Bau im Felde deine Gerste!

29 Por si mem nur zorgu ĉiu, flegu li nur haŭton sian; vi kulturu viajn rapojn kaj surkampe grenon vian!

30 Laß die schimmligen Scharteken Unterm Kessel rasch verrauchen: Kohlen sind’s, die wir bedürfen, Dämpfe sind es, die wir brauchen!^{7} 30 Lasu vi la volumaĉojn forfumiĝi sub kaldrono: nur de karbo, fer’, maŝinoj estas ja al ni bezono.

31 All den Wust papierner Träume, Grubenschätze, die vermodern, Daß sie endlich nützlich werden, Unterm Kessel laß sie lodern!

31 La amasoj putriĝantaj de la sonĝoj surpaperaj, ke utilu ili fine, flamu sub kaldronoj feraj!

32 Nur das Einmaleins soll gelten, Hebel, Walze, Rad und Hammer; Alles andre, öder Plunder, Flackre in der Feuerkammer.

32 Rad’, levilo kaj martelo, gravas la matematiko; malvaloras ja alio, nur validu la tekniko!

33 Mag es flackern, mag es flammen, Daß die Wasser sprühn und zischen Und der Welt zerrissne Stämme Hastig durcheinander mischen; 33 Flagru, fajro, flamu arde, ke la akvoj vaporiĝu, kaj la gentoj de la mondo haste inter si miksiĝu.

34 Denn das große Ziel der großen Zukunft ist die Einerleiheit, Schrankenloseste Bewegung Ist die wahre Völkerfreiheit.

34 Ĉar la celo de l’ estonto estas ja la unueco; senbarila moviĝado estas vera libereco.

…  …

7En la originalo tekstas tiu linio: Dämpfe sind’s, die wir gebrauchen!

7/8

35 Laß da Klimpern, laß das Leiern, Wer erfreut sich solchen Schalles? Beßres Klingen, bestes Klingen Ist das Klingen des Metalles.“ - 35 Lasu do la lir-gurdadon! Kiun tio ĉi ĝojigas? La sonoro de l’ metalo multe pli ja plezurigas.“ -

36 Gelber Neidhart, alter Uhu, Wohl versteh’ ich deine Meinung: Bist du doch der seelenfrohen Gotterlösten Welt Verneinung!

36 Mi komprenas vin, mokulo, olda, morna enviulo; vi ja estas de la bela Dia mondo kontraŭulo!^{8}^{9}

37 O du möchtest sie im Mörser Erst zerstäuben und zerreiben, Um in Tiegel und Retorte Dann den Geist ihr auszutreiben!

37 Volas vi ĝin en pistujo disfrotadi kaj polvigi, en krisolo kaj retorto poste ĝin senspiritigi!

38 O du würfst sie in die Arme Gern dem Moloch unsrer Tage, Daß sie ganz in Rauch zergehe Nach Sibyllenwort und Sage!

38 Ĵetus vi ĝin en la faŭkon de l’ moloko ja volonte, ke neniu homo konu ĉi belaĵon plu estonte!

39 Alte Uhu, gelber Neidhart, Mag’s dich ärgern und verdrießen: Dennoch grünt ein reicher Garten, Wo der Menschheit Rosen sprießen.

39 Vi mokulo morna, malgraŭ viaj mokoj kaj ĉagreno tamen belaj rozoj floras en la homa florĝardeno.

…  …

8aŭ eble ankaŭ: Mi komprenas ja, mokulo, tiun vian opinion; ĉar kontraŭas vi la savon de la mondo, neas Dion!

9aŭ: vi ja estas de la mondo Di-savita kontraŭulo

8/8

40 Dennoch blüht die weiße Lilie, Und im Grottenheiligtume, In des Waldes fernstem Tale Träumt die stille blaue Blume.

40 Tamen floras sorĉlilio; en sankteja groto ia, en arbara valo fora, sonĝas ja la flor’ magia.

41 Dennoch klingt es aus den Lüften, Aus des Haines Dämmerungen, Und die Amsel hat ihr letztes Lied noch lange nicht gesungen; 41 Tamen sonas el krepuska arbareto, el aero, kaj la merlo ne jam kantis lastan kanton sur la Tero.

42 Und die Nachtigall im Busen, Sie wird jubeln, sie wird klagen Jeden Lenz, solang auf Erden Rosen glühn und Herzen schlagen.

42 Kaj la najtingalo kantos plende en la primavero, jubilante, dum ankoraŭ batas koroj sur la Tero.

Verkinto de tiu ĉi Germana poemo estas Friedrich Wilhelm Weber (Frederiko Vilhelmo Vebero, ∗1813-12-25 – †1894-04.05).

Arg-114-227 (2014-04-18 18:36:23)

Traduko de la Germana poemo “Dreizehnlinden, Kapitel 1, Aus dem Nethegau” de Friedrich Wilhelm Weber (Frederiko Vilhelmo Vebero, ∗1813-12-25 – †1894-04.05) en Esperanton de Manfredo Ratislavo (Manfred Retzlaff, Stettiner Str. 16, D-59302 Oelde, Germanio, ∗1938-11-04).

Arg-114-228 (2014-04-18 18:28:14)