1/6

Friedrich Wilhelm Weber,  Friedrich Wilhelm Weber,

Dektritilio, ĉapitro 2, La monaĥejo Dreizehnlinden, Kapitel 2, Das Kloster

tradukita de Manfredo Ratislavo

1 Dolĉa kanto de l’ alaŭdo, sur la montoj brila helo! Kaj tra ĉiuj valoj blovas mola vento de degelo.

1 Süßer Schlag der Heidelerche, Sonnenschein auf allen Hügeln! Tauwind sang, durch alle Schluchten Flog er rasch auf weichen Flügeln.

2 Gaje saltis riveretoj en la valojn de la montoj, la plaŭdado de la akvoj sonis kvazaŭ sonĝrakontoj; 2 Lustig hüpften alle Brunnen Aus den Bergen durch die Bäume, Um im Tale zu erzählen Ihre langen Winterträume;

3 pezaj sonĝoj kaj rakontoj pri de l’ elfoj frosttremado, pri ronkado de l’ gigantoj, pri de l’ nanoj babilado.

3 Schwere Träume und der kleinen Zarten Elben frost’ges Schaudern Und der Riesen lautes Schnarchen Und der Zwerge kluges Plaudern.

4 Ĉar la nego jam degelis, blovis jam varmeta vento, susuradis arbopintoj en printempa antaŭsento.

4 Denn der Schnee begann zu schmelzen,

Bräunlich stand des Berges Gipfel, Und ein Frühlingsahnen rauschte Durch die grünen Tannenwipfel.

5 El la verdaj arbopintoj jen elstaris la frontono, tur’ kaj first’ de monaĥejo Benedikta en la fono.

5 Aus den Tannenwipfeln ragte Eines Türmleins spitzer Kegel, First und Giebel eines Klosters Nach Sankt Benediktus’ Regel.

6 Ĵuse saĝaj viroj venis tien ĉi al la paganoj, kun benvortoj sur la lipoj kaj pacsignoj en la manoj; 6 Jüngst erst waren weise Männer Angelangt aus fremden Reichen, Segensworte auf den Lippen, In der Hand des Friedens Zeichen;

7 kun armilo pia, kiu malfortulojn kuraĝigas, kiu venkas la popolojn kaj venkinte liberigas; 7 In der Hand die fromme Waffe, die mit Mut beseelt den Schwachen, Die durch Huld besiegt die Völker Und besiegt, um frei zu machen;

8 Seriozaj viroj, kiuj en mondmalestimo dura sin dediĉis al preĝado, laborad’, pensado nura; 8 Ernste Männer, vielgeprüfte, Die in harter Weltverachtung Einsam sich der Arbeit weihten, Dem Gebet und der Betrachtung;

…  …

2/6

9 pacaj viroj sovaĝejojn ekkulturi klopodantaj, kaj animojn tre sovaĝajn,^{4} novan kredon dissemantaj.

9 Stille Siedler, die sich mühten, Mit dem Spaten wilde Schluchten, Wildre Herzen mit der Lehre Lindem Samen zu befruchten.

10 Saĝe kaj senlace ili konstruadis per segilo, nivelilo, lod’, martelo, adzo, trulo, mezurilo, 10 Klugen Sinns und unverdrossen Bauten sie mit Lot und Waage, Winkelmaß und Säg’ und Hammer, Axt und Kelle, Tag’ auf Tage,

11 ĝis elkonstruitaj estis per diligentec’ ilia domo kaj preĝejo firme de l’ konvent’ Dektritilia.

11 Bis es ihrem Fleiß gelungen, Haus und Kirche fest zu gründen, Bis der Brunnen rauscht’ im Hofe Des Konvents zu Dreizehnlinden.

12 En malriĉo kaj trankvile, discipline, obeeme la arbegojn ili hakis kaj fiherbojn laboreme.

12 In Gehorsam, Zucht und Armut Schafften still die tapfern Streiter: Reuteten des Urwalds Riesen, Dorn und Farn und wüste Kräuter;

13 faris ili kontraŭ aproj remparaĵojn latbarilajn, por kreskigi en la valo verdajn spikojn homutilajn; 13 Zogen Wall und Zaun und Hecke, Hirsch und Keiler abzuwehren, Daß im Tale wohlumfriedet Grünten menschenholde Ähren;

14 endevigis la riveron en plektaĵon kaj en digojn, greftis ili sudajn plantojn sur acerbajn nordajn tigojn.

14 Zwängten ein den ungestümen

Strom durch Pfahlgeflecht und Dämme, Propften milde Südlandsreiser Auf des Nordens herbe Stämme.

15 Forte kreskis en ĝardeno roz’, serpin’, akvilegio, spicanet’, api’, lavendo, abrotano kaj salvio.

15 Kräftig sproß im jungen Garten Akelei und Ros’ und Quendel, Blasse Salbei, Dill und Eppich, Eberraute und Lavendel.

16 Kroma grundo kulturenda estis, riĉa kaj profunda, malfacile kulturebla, tre sovaĝa, sed fekunda.

16 Aber noch ein andrer Acker Blieb den Vätern: reicher Boden, Tiefer Grund, doch schwer zu bauen Und voll heidnisch wilder Loden.

17 Vere oni devis multon ja kultivi kaj eltiri, la fiherbojn kaj grimptigojn elsarkadi kaj elŝiri!

17 Traun, da gab es viel zu rupfen, Viel zu zähmen und zu zanken, Viel zu zerren und zu zupfen An den ungezognen Ranken!

…  …

4aŭ pli konforme al la originalo: kaj animojn pli sovaĝajn,

3/6

18 En lernejo la idaro Saksa sidis klerigenda; laborego estis tie por ĉi tiuj ja farenda.

18 Auf den braunen Eichenbänken Saß die Brut der Sachsenrecken, Junge Bären; Riesenarbeit, War’s, sie bildend zu belecken.

19 Estis esplorenda sorĉo de l’ romiaj runoj jena; solvi tion estis tasko kaj enigmo dornoplena!

19 Erstlich galt’s, der Römerrunen Fremden Zauber zu ergründen: O ein dornenvolles Rätsel, Dessen Lösung kaum zu finden!

20 Poste plaĉa kopiado de l’ literoj manskribitaj, alta cel’, nur atingebla por disĉiploj plej elitaj!

20 Dann gefällig nachzubilden All die wunderlichen Zeichen: Hohes Ziel, nur auserwählten Fingerkünstlern zu erreichen!

21 Sed plej malfacile estis ja, klarigi al kredontoj. La mesaĝon de la kruco. Dia vort’, hero-rakontoj, 21 Doch am schwersten war’s, des Kreuzes Milde Botschaft zu erklären, Denn gar manchen Flachskopf dünkten Gotteswort und Heldenmären,

22 bonaj Kristo kaj Balduro, la anĝeloj, elfoj helaj ŝajnis al flavhararuloj kelkaj esti same belaj.

22 Weißer Christ und weißer Balder, Lichte Engel, lichte Elben, Jüngerschaft und Heerbannstreue Ganz dasselbe, ganz dieselben.

23 Nur lernantoj pli talentaj estis plie edukataj, kaj la sep liberaj artoj al ĉi tiuj instruataj.

23 Nur begabtre Schüler wurden Höhern Zwecken zugeleitet Und die sieben freien Künste lehrhaft ihnen ausgedeutet.

24 Estis de l’ germana lingvo sonoj pezaj, malgracilaj, kiel la unuaj paŝoj de infano malfacilaj.

24 Schwer und ungelenkig waren Noch der deutschen Zunge Laute, Gleich den ersten Schritten eines Hünenkinds im Heidekraute.

25 Flugis kvazaŭ sagrapide de la Romianoj vortoj, tranĉis akre kaj metale kiel la armeaj fortoj.

25 Rasch indes wie ehrne Pfeile Klingend flog das Wort der Römer Von den Lippen kurz und schneidig Wie das Schwert der Weltbezähmer.

26 Akron ili donis ja al logikaĵoj, interpretoj, plenon, forton al retoroj, rimojn, ritmojn al poetoj.

26 Willig bot es knappe Schärfe Logikern und Exegeten, Kraft und Fülle den Rhetoren, Reim und Rhythmen den Poeten.

…  …

4/6

27 Laŭdu la monaĥojn bravajn, la maltimajn frokportintojn, la de ĉiu bela scio flegadintojn kaj gardintojn.

27 Preis den braven, schwarzen Mönchen, Preis den wackern Kuttenträgern, Alles menschlich schönen Wissens Frommen Hütern, treuen Pflegern!

28 Kion en antikvaj landoj kantis la poetoj frue, kion pensis filozofoj por pli posta mond’ instrue; 28 Was auf Hellas’ blauen Bergen, Was einst am Tyrrhenermeere Dichter sangen, Denker dachten Später Welt zu Lust und Lehre;

29 kion al profetoj iam Dia la Spirit’ malkaŝis, vortojn, verkojn de l’ Di-Filo, kiam li surtere paŝis:

29 Was der Geist geweihten Sehern Offenbart in Sturm und Stille, Wort und Werk des Gottessohnes, Als er ging in Manneshülle:

30 zorgoplene kaj penege de l’ monaĥoj manskribita, en la kestoj abatejaj kuŝis tio konservita.

30 Von der Mönche Hand geschrieben Blatt auf Blatt mit Müh’ und Sorgen, In den Truhen der Abteien Lag es liebevoll geborgen.

31 Ame estis rigardata la trezoro kaj laŭdata, kun modesta fiereco al skribsperta hom’ montrata.

31 Zärtlich ward der Schatz betrachtet, Mit bescheidnem Stolz gepriesen, Und als Klosterhort dem fremden Schrifterfahrnen Mann gewiesen.

32 Skribis vintre kaj somere tion la monaĥoj piaj, sekurigis porestonte per laboroj tion siaj.

32 Solch ein kostbar Gut zu sichern, Treu dem künftigen Geschlechte, Schrieben sie, die braven Mönche, Sommertag und Winternächte.

33 Brilis la komencliteroj ruge, blue, verde, ore, riĉe estis ornamitaj per folioj kaj perflore.

33 Rot und blau und grün und golden Schimmerten die Anfangslettern, Reich umrankt von Blumendolden Und von traumhaft bunten Blättern.

34 Je la fino de la verko petis la skribinto pia kortuŝige, ke l’ leganto preĝu por animo lia.

34 Rührend bat der fromme Schreiber An des Werkes langem Ende, Daß man seiner armen Seele Des Gebets Almosen spende.

35 Kiel militistoj nigraj, runoj de l’ monaĥ-kunvenoj, staris la literoj vice sur la blankaj pergamenoj.

35 Trutziglich, wie schwarze Krieger, Lanzenknechte der Konvente, Standen Glied an Glied die Runen Auf dem weißen Pergamente.

…  …

5/6

36 Estis tiuj la soldatoj, kiuj enbatale bravis kaj belaĵojn de l’ antikvo por la estontuloj savis!

36 Ja, sie sind’s, die schwarzen Krieger, Die von einer weggestürmten Schönheitswelt die letzten Inseln Rettend vor den Wogen schirmten!

37 Se en verso de Homero vin ektuŝas io kanta, iu tre profunda sento, vin aŭskulti deviganta; 37 Weht dir aus des Mäoniden Sängen, wie aus Meeresrauschen, Tiefes unerkanntes Sehnen, Das dich zwingt zum Weiterlauschen;

38 se la lasta romiano vin admonas kunkolere, ke la diojn vi honoru kaj la virton amu vere; 38 Mahnt der Zorn des letzten Römers, Gott und Vaterland zu ehren, Drängt er, vor dem Bild des Lasters Dich, der Tugend anzuschwören;

39 kiam forton kaj konsolon trovas vi en la biblio, kiam vi jam malesperis kaj vin refreŝigas io; 39 Strömt dir aus dem Buch der Bücher Kraft und Trost im Kampfgewühle Wie dem matten Wüstenwaller Aus des Palmenquelles Kühle:

40 tiam je l’ konvent-soldatoj pensu kun memoro danka, je l’ latinaj nigraj runoj sur la pergameno blanka! - 40 Sei gedenk der wetterfesten Lanzenknechte der Konvente, Sei gedenk der schwarzen Krieger Auf dem weißen Pergamente! -

41 Ankaŭ la laborojn krudajn la monaĥoj faris sperte, lancojn, arkojn kaj hakilojn ili sciis uzi lerte, 41 Auch zu rauherm Dienste stählten Die Geschornen ihre Kräfte: Schicklich wußten sie zu führen Bogen, Beil und Lanzenschäfte,

42 kiam estis forpelendaj malamikoj bruligantaj la kampfruktojn, au rabistoj donacantojn priŝtelantaj, 42 Waren Feinde zu verjagen, Die des Feldes Frucht verbrannten, Oder Räuber, die der frommen Spendebringer Weg verrannten;

43 aŭ se estis en arbaro elĉasenda por la festo cervo dekseskorna aŭ ĉu ulo kun harega vesto. -^{5} 43 Oder war ein Festtagsbraten Zu erpirschen in den Forsten, Sei’s ein stolzer Sechzehnender, Sei’s ein Bursch mit Wehr und Borsten. -

…  …

5Tio estas apro.

6/6

44 Paco- kaj batal-laborojn^{6} ili faris ja konstante, por la savo de l’ animoj ĉiam same laborante.

44 Also übten sie beständig Friedenswerk und Kampfespflichten, Doch der Arbeit für der Seele Heil vergaßen sie mitnichten.

45 Ĉiutage alĉiele himnoj kaj preĝad’ de tiuj sonis pete pri eniro, kaj por ili kaj por ĉiuj.

45 Früh und spät zum Himmel schallte Ihrer Hymnen und Gebete Bange Klage, die für alle Und für sie um Einlaß flehte. -

46 Dolĉa kanto de l’ alaŭdo, sur la montoj brila helo! Kaj tra ĉiuj valoj blovis mola vento de degelo.

46 Süßer Schlag der Heidelerche, Sonnenschein auf allen Hügeln! Tauwind sang, durch alle Schluchten Flog er rasch auf weichen Flügeln.

47 Pacaj, esperigaj floroj kreskis ĉe l’ arbaraj randoj, kaj ĝojigaj antaŭsentoj iris tra la Saksaj landoj.

47 Friedensboten, Himmelschlüssel Sprossen auf der jungen Aue, Und ein frohes Frühlingsahnen Rauschte durch die Sachsengaue.

Traduko de la Germana poemo “Dreizehnlinden, Kapitel 2, Das Kloster” de Friedrich Wilhelm Weber (Frederiko Vilhelmo Vebero, ∗1813-12-25 – †1894-04.05) en Esperanton de Manfredo Ratislavo (Manfred Retzlaff, Stettiner Str. 16, D-59302 Oelde, Germanio, ∗1938-11-04).

Arg-116-231 (2004-01-31 18:02:15)

Verkinto de tiu ĉi Germana poemo estas Friedrich Wilhelm Weber (Frederiko Vilhelmo Vebero, ∗1813-12-25 – †1894-04.05).

Arg-116-230 (2004-01-31 00:45:13)

6Pacajn kaj batal-laborojn