1/4

Heinrich Heine,  Heinrich Heine,  Heinrich Heine,  Heinrich Heine,  Heinrich Heine, Heinrich Heine,

Lorelay Lorelej Lorelej’ Lurleia The Lorelei [Ne scias mi, kio okazis]

tradukita de Hans-Georg Kaiser tradukita de Ludwig Lazarus Zamenhof tradukita de Leopold Elb tradukita de N. N. 01 tradukita de Mark Twain tradukita de Paul Gottfried Christaller

Tiu traduko estas poste iom modifita de aliuloj, ne estas la origina traduk-versio de Leopold Elb.

An ancient legend of the Rhine El la “Libro de la kantoj”, parto “La Reveno”.

Min kaptas malgaj’ en la koro,

pro kio tia

trist’? Fabel’ el an-

tikva foro ne lasas de

mi kun persist’.

Ne scias mi, kial subita

malgaj’ en la koro naskiĝis;

el tempo jam

enterigita legendo al mi

reviviĝis.

Ne scias mi, kial mi estas

Malgaja en la

kor’. Antikva fabe-

lo restas Por ĉiam

en mia memor’.

Ignoro, quid id sibi velit,

Tristissimus

cur sim, Antiqui aevi

fabellam Cur saepe

volverim.

I cannot divine what it meaneth,

This haunting nameless pain:

A tale of the by-

gone ages Keeps brooding

through my brain:

Ne scias mi, kio okazis al mia tristema kor’: Antikva legendo min kaptis, ne cedas el mia memor’.

Aere fridetas, trankvilas,

malhelas jam

la Rejn’. La monto sur-

pinte brilas

vespere en rava scen’.

Jam malvarmetiĝas l’ aero,

la Rejno mallaŭte babilas,

per oro de l’sun’ en vespero

la supro de l’ monto rebrilas.

Vespero jam ekmalheliĝas,

Fluadas la Rejn’ en trankvil’,

La supro de l’ monto lumiĝas

En vespersuna bril’.

Vesperascit et frigescit,

Et Rhenus

leniter it, Cacumen

montis lucescit,

Dum Phoebus occidit.

The faint air cools in the gloaming,

And peaceful flows the Rhine,

The thirsty summits are drinking

The sunset’s flooding wine; La Rejno fluadas trankvile

murmuras kiel mister’, la supron ŝtonegan orumas sunbriloj de la vesper’.

…  …  …  …  …  …

2/4

Tre ĉarma fei-

no sidas, jen supre por

ador’; la ora ornamo

ridas; ŝi kombas ha-

rojn el or’.

Plej belan knabinon mi vidas:

en ora ornamo brilante,

sur supro de l’ monto ŝi sidas,

la harojn mistere kombante.

Belega knabino jen tronas Kun ora juvelar’, La belan vizaĝon kronas

Mirinde la ora harar’.

Sedet in summo montis Virgo pulcherrima, Auro nitet gemma frontis, Se pectit auricoma.

The loveliest maiden is sitting High-throned in yon blue air, Her golden jewels are shining, She combs her golden hair; Plej bela virgino jen sidas mirinda sur la montet’ kaj ŝia oraĵo radias, ^{4} ŝi logas kiel magnet’.

Ŝi kombas per ora kombilo

kaj kantas

kun pasi’; mirigas min la

elbrilo kaj forto de l’

melodi’.

La oran kombilon ŝi movas

kaj kantas tra l’ pura aero,

kaj forto mirinda sin trovas

en tiu ĉi kant’ de l’vespero.

Ŝi uzas kombilon el oro Kaj dume kantas ŝi. Mirige tuŝas al koro Sorĉiga la melodi’.

Aureolo pectine pectit, Carmen canens procul, Mirandum

id habet modum Nec non virilem simul.

She combs with comb that is golden, And sings a weird refrain That steeps in a deadly enchantment The listener’s ravished brain:

Ŝi kombas la oran hararon abundan per ora kombil’, kantante misteran lidon, ^{5} ravantan kiel sunbril’.

Ŝipisto ŝipeton gvidas,

lin kaptas ve’

de ekzalt’. Li ja la rifojn

ne vidas’, li vidas nur

supren sen halt’.

Ŝipet’ iras sur

la rivero, ŝipisto ektre-

mis de l’ kanto,

kaj blinda por ĉiu danĝero

rigardas li al la kantanto.

Kaj sopiregon eksentas Ŝipisto dum sia vetur’; Rifaron li ne priatentas, Al monto rigardas li nur.

In cymba navitam mille Angores feri tenent, Non videt scopulos ille, Ocli non si sursum vident.

The doomed in his drifting shallop, Is tranced with the sad sweet tone, He sees not the yawing breakers, He sees but the maid alone:

Ŝipisto en sia ŝipeto kaptiĝas per stranga dolor’, la rifon li tute ignoras. atentas nur ŝin kun fervor’.

…  …  …  …  …  …

4En la sube menciita kajero, el kiu mi, Manfred Retzlaff, kopiis tiun ĉi esperantigon, la linio tekstas: “kaj sia oraĵo radias”, kun “sia” anstataŭ “ŝia”’. Tio ŝajne estas aŭ pres-eraro aŭ gramatika eraro de la tradukinto.

5En la origina versio troviĝas tie ĉi la vorto “liedon”, kio estas aŭ pres-eraro aŭ neologismo inventita de la tradukinto Paul Christaller.

3/4

Mi kredas, ke ondoj tiras

la ŝipon funden de l’ Rejn’;

kaj tio de l’ kant’ eliras

de Lorelajsiren’.

Ha, baldaŭ ŝipisto la bela perdiĝis sub l’ akvoturnado; ĝin Lorelej’ faris kruela, per sia mirinda kantado.

Mi kredas, ke dronos finfine Ŝipisto kun sia boat’, Kaj tion kaŭzis feine La Loreleja kantad’.

Opinor undas devorare

Nautam cum navicula, Effecit solo canendo Lurleia id dea.

The pitiless billwos engulf him!- So perish sailor and bark; And this, with her baleful singing, Is the Lorelei’s gruesome work.

Mi kredas: la ondoj englutas ^{6}

ŝipiston, ŝipeton je l’ fin’, kaj kulpa pri tio nur estas kantado de la virin’.

…  …  …  …  …  …

6Mi, Manfred Retzlaff, enmetis la duoblan punkton post la vorto “kredas”. Ĝi mankas en la origina traduko de Paul Christaller.

4/4

Traduko de la Germana poemo “Die Lorelei” de Heinrich Heine (∗1797-12-13 – †1856-02-17) en Esperanton de Hans-Georg Kaiser (Cezar, ∗1954-05-21).

Arg-2-564 (2005-02-03 19:18:09)

Traduko de la Germana poemo “Die Lorelei” de Heinrich Heine (∗1797-12-13 – †1856-02-17) en Esperanton de Ludwig Lazarus Zamenhof (Ludoviko Lazaro Zamenhofo, ∗1859-12-15 – †1917-04-14).

Arg-2-565 (2009-10-30 16:15:09)

Tiun ĉi tradukversion mi prenis el retejo http: // www. esperanto. mv. ru/ Kolekto/ Lorelej. html .

Traduko de la Germana poemo “Die Lorelei” de Heinrich Heine (∗1797-12-13 – †1856-02-17) en Esperanton de Leopold Elb (†1912-08.04).

Arg-2-71 (2005-02-03 19:06:30)

La traduko troviĝas sur paĝo 84 de la lernolibro �Post la kurso“ de Wilhelm kaj Hans Wingen, eldonita de Ludwig Pickel en Nurembergo (Nürnberg), Germanio.

Traduko de la Germana poemo “Die Lorelei” de Heinrich Heine (∗1797-12-13 – †1856-02-17) en la Latinan de N. N. 01.

Arg-2-179 (2010-02-11 14:00:52)

Traduko de la Germana poemo “Die Lorelei” de Heinrich Heine (∗1797-12-13 – †1856-02-17) en la Anglan de Mark Twain.

Arg-2-11 (2003-10-13 04:42:59)

A Tramp Abroad. Vol 1-2. Leibzig: Tauchnitz, 1880 Band I, Mark Twain 1880 (rf. http: // www. loreley. com/ loreley/ marctwai. htm )

Traduko de la Germana poemo “Die Lorelei” de Heinrich Heine (∗1797-12-13 – †1856-02-17) en Esperanton de Paul Gottfried Christaller (∗1860-08-21 – †1950-12-31).

Arg-2-1116 (2010-09-13 10:03:39)

Mi, Manfred Retzlaff, kopiis tiun ĉi tradukon el la libreto “H. Heine - Libro de Kantoj”, eldonita en 1911 de la “Esperanto-Propaganda Instituto” (Leipzig, Kaiser-Wilhelm-Str.15), 2a eldono. [Sur la frontpaĝo de la kajero estas malsupre indikita ankaŭ: Eldonejo Rothermel, Friedrichswerth (Thüringen) kaj supre: Popola Biblioteko Esperantista n-ro 2.] Die deutsche Urfassung von Heinrich Heine siehe: “Buch der Lieder”, Abscbnitt “Die Heimkehr”.

- Informoj pri la tradukinto Paul Christaller troviĝas en la vikipedia retejo http: // de. wikipedia. org/ wiki/ Paul_ Gottfried_ Christaller , kun foto de li.

http://www.poezio.net/version?poem-id=2&version-id=564,565,71,179,11,1116