1/15

Friedrich Wilhelm Weber,  Friedrich Wilhelm Weber,

Dektritilio, ĉapitro 6, La rikolta festo Dreizehnlinden, Kapitel 6, Das Erntefest

tradukita de Manfredo Ratislavo

1 Vivu la printemp’ kunflora, vivu la aŭtun’ kunspika! Kion la printemp’ promesas, donas la aŭtun’ amika. -^{20} 1 Heil dem Lenz mit seinen Blumen, Heil dem Herbst mit seinen Ähren! Lenz ist liebliches Verheißen, Herbst ist freundliches Gewähren. -

2 Sur la firsto de la domo la hirundoj kolektiĝas. Oni zorgu por la vintro, ĉar la foliar’ flaviĝas.

2 Auf des Daches First versammelt, Mahnen zugbereit die Schwalben: �Rüste, Wirt, dich vor dem Winter, Denn das Laub beginnt zu falben.

3 Diras la hirundoj: “Gardu zorge vian domon, homo! Volas ja venontsomere loĝi ni en via domo.

3 Bleiben mußt du, wenn wir flüchten; Sieh dich vor, es mag dir frommen, Daß wir alles wohlbehalten Finden, wenn wir wiederkommen.

4 Gardu vian domon, mastro! Ruzo kaj malic’ minacas, kiam vi en via domo dum la vintraj noktoj lacas.

4 Hüte dich vor Trug und Tücke, Dunkles brau’n die dunkeln Nächte; Arges droht dem Herrn des Hofes Oft vom Freunde, oft vom Knechte.

5 Gardu vian domon ĉiam, por ke konserviĝu ĉio, kaj atentu pri la forno! Dankon! - Vin protektu Dio!“ 5 Hüte deines Hauses Giebel, Hüte deines Herdes Kohlen; Winterdach ist doppelt nütze; Habe Dank - und Gott befohlen!“

6 Sur la kamp’ ĉe Bodinktorpo ĉio estis jam falĉita, kaj la resto de l’ aveno per salika ŝnur’ bindita.

6 Auf dem Feld zu Bodinkthorpe War die Sichel längst verklungen, Um den Rest der Haferwellen Ward das Weidenband geschlungen.

7 Ĝoje frotis siajn manojn Izenhardo, la majoro. Diris li: �Ni falĉis ĉion, estas fino de l’ laboro!

7 Isenhard, der alte Meier, Rieb vergnügt die braunen Hände: �Kinder, seht dort kommt der Wagen; Gott sei Dank, wir sind zu Ende!

…  …

20 aŭ:

1 Ĉarmas primaver’ kun floroj, benas nin aŭtun’ spikriĉe; kion la printemp’ promesas, donas la aŭtun’ sufiĉe. -

2/15

8 Estas tie jam plektita bunta la rikoltokrono; nin invitas al la danco la muzik’ de l’ violono.

8 Seht, dort kommt der letzte Wagen: Aiga mit dem bunten Kranze, Kord, der Fiedler, Dierk, der Pfeifer, Laden uns zum Erntetanze.

9 Estu vi ne tro fervoraj, vi servistoj! Restu spiko, ke l’ ĉevalo de Votano trovu iom de l’ tritiko!

9 Knechte, seid nich allzu eifrig, Jedes Hälmlein heimzuholen: Laßt der Flur die letzte Garbe Für des alten Wodan Fohlen;

10 Lasu vi la lastan pomon al Votan’, la alta dio, por ke en venonta jaro sur la arbo kresku plio.

10 Laßt dem Baum den letzten Apfel Für den alten Wodan selber! Voller trägt aufs Jahr der Wipfel, Und der Weizen färbt sich gelber.

11 Vi ne moku pri ĉi tio, filineto“, la majoro^{21} diris, �agu ni sur nia korto laŭ prapatra moro!“ 11 Aiga, rümpfe nicht das Näschen! Löblich ist der Brauch der Alten; Auf dem Hof zu Bodinkthorpe Soll man ihn in Ehren halten.“

12�La tributon por la birdoj volas doni ni volonte, por ke ili ne akuzu ĉe l’ ĉielo nin estonte,“ 12 Aiga sprach: �Der Vogelzehent Ist es, den wir gern ertragen, Daß uns nicht die kleinen Bettler Vor der Himmelstür verklagen.“

13 diris la filin’. Respondis ŝia patro, la majoro: �Dirus mi, se mi ne estus via patro: Al li gloro!

13 Sprach der Alte: �Kleine Aiga, Kluge Aiga, Preis und Ehre Deinem Vater, würd’ ich sagen, Wenn ich nicht dein Vater wäre.

14 Diru dece vian diron, ne forgesu ĝin, Ajgino! Ke ĝi plaĉu al la grafo, ankaŭ al la graf-edzino!

14 Denk an deine Sprüche, Aiga, Daß die Worte fein sich schicken Und der Graf und Hildegunde Sich erfreun und Beifall nicken.

15 Sur la lasta rikolt-ĉaro gajaj servistinoj sidis. �Ho antaŭen!“ diris tiu, kiu la ĉevalojn gvidis.

15 Vorwärts, Gerd!“ - Der Wagen knarrte, Obenauf im Mägdekreise Dierk und Kord, und laut und lustig Klang des Stoppelliedes Weise.

16 Ĉiuj ĝojis kaj jubilis, ankaŭ la falĉista aro; sed kalvulo ilin sekvis, kiu ridis kun amaro:

16 Peitschenknall und Freudenjauchzen; Munter folgten alle Schnitter, Nur der kahle Grimbart hinkte Zögernd nach und lachte bitter:

…  …

21 aŭ: ho, Ajgino, la majoro

3/15

17 �Grenŝtelist’, vi graf’, min nomis. Estis tio kalumnio! Vi ne rajtis diri tion, pagos vi al mi pro tio!“ 17 �Schwarzer Graf, du magst dich hüten, Hast mich einen Dieb gescholten Um die Waben, um die Gerste: Schwarzer Graf, es wird vergolten!“

18 Staris jen sur sia korto tiu grafo en ĉeesto de la noblaj gastoj, kiujn li invitis al la festo.

18 Auf dem Hof zu Bodinkthorpe Stand der Graf im Ring der Gäste, Edler Herrn und freier Bauern, Die er lud zum Erntefeste:

19 Estis tiu ĉi sendita kiel la reprezentanto de la Franka reĝo Karlo, kiel jur-administranto.

19 Bodo, zubenannt der Milde, Hergeschickt vom Karl, dem alten Frankenkönig, um im grünen Nethegau des Rechts zu walten.

20 Bodo estis lia nomo, alnomita la Mildulo; tamen kelkaj lin enviis, nomis lin �la nigra ulo“.

20 Neidern hieß er noch der Schwarze, Streute gleich in seine Locken Lange schon unholder Winter Silberreif und weiße Flocken.

21 Estis ĉe li Hildegundo, la filino, elkreskinta roze bela kaj bonkora kiel la patrin’ mortinta.

21 Eine Ros’ im wilden Walde, Lieblich ihm zur Seite blühte Hildegund, der heimgegangnen Mutter gleich an Huld und Güte.

22 Kiel la patrin’ mortinta sur la korto ŝi ordonis, la helpemajn servistinojn nur malofte ŝi admonis. - 22 Gleich der heimgegangnen Mutter Schaltete sie auf dem Hofe; Emsig durch Gemach und Garten Schlüpfte Imma, ihre Zofe. -

23 Antaŭ l’ pordo de la domo, kie oni festaranĝis, staris invititaj viroj, gajajn vortojn interŝanĝis.

23 Wo sich grün umrankt der Vorbau Wölbte an des Hauses Pforte, Tauschten die entbotnen Männer Mit dem Grafen muntre Worte.

24 Badurad’, la episkopo, la Paderan fonton laŭdis; kaj Varenon, la abaton,^{22} oni paroladi aŭdis.

24 Badurad, der gute Bischof, Pries dem Wirt die Paderquelle, Abt Warin von Dreizehnlinden Seiner Weser blaue Welle.

…  …

22 aŭ: kaj la monaĥej-abaton aŭ: la abaton pri l’ Vezero

4/15

25 Ankaŭ la piul’ Majnulfo tie staris, ne enuis, ne parolis, sed enpense monažejon jam konstruis.

25 Wichtruds Sohn, der fromme Meinulf, Taufkind Karls, des großen Franken, Lauschte lächelnd; Klosterhallen Baut’ er selber in Gedanken.

26 Kaj Titmar’ de sia kuzo Dodo estis demandata, kiel li sin sentas en la nova robo, la skarlata.

26 Dodiko vom Eberbronnen, Drehend seines Bartes Spitze, Fragt Thietmar, seinen Vetter, Wie der Scharlachrock ihm sitze.

27 �Pli imponis via patro en la leda vesto sia, pli ol vi en via robo,“ diris konatulo lia.

27 Rab, der greise Eschenburger, Sprach, die Hand am breiten Messer: �Deinem Vater, kleiner Dodo, Saß das Wams von Leder besser!“

28 Du junulojn pri ĉasado oni paroladi aŭdis; Teŭdebert’, la kamparano, sian agron laŭte laŭdis.

28 Wolf und Rolf vom Turm erzählten laut ihr letztes Jagdbegegnis; Theudebert, der Freigeseßne, Rühmte seiner Flur Erträgnis.

29 Kaj Elmar’ la episkopon, sian onklon, alparolis. Tiu lin salutis, tamen manon premi li ne volis.

29 Elmar, Herr vom Habichtshofe, Trat zum Bischof, seinem Öhmen; Freundlich war er, doch er wollte Nicht die Hand des Jünglings nehmen.

30 Survizaĝe de Elmaro mortis eta rid’ dolore, premis lian livan manon^{23} la najbaro des pli kore.

30 Im Gesicht des Heidenmannes Starb ein Lächeln, trüb und schmerzlich; Werinhard, der Freiling, drückte Ihm die Linke fest und herzlich.

31 Ger’, la Franko, vidis tion, kiun sendis Karl’, la reĝo, postulanta novajn servojn de l’ distrikt’ pro nova leĝo.

31 Gero sah’s, der gelbe Franke, Jüngst gesandt als Königsbote, Der dem Gau mit neuen Diensten, Neuem Zins und Zehnten drohte.

32 Estis li acerba homo, sed li sciis babilante siajn vortojn plidolĉigi, ĉe la grafidin’ sidante.

32 Herbe war er, doch die Rede Wußt’ er schmeichelnd zu versüßen, Wenn er plaudernd in der Halle Saß zu Hildegundens Füßen.

33 Kiam tiu babiladis, ŝi aŭskultis en silento; al Elmaro li nun diris jenon kun mokema sento:^{24} 33 Schweigend hört’ ihn stets die Jungfrau, Ob er scherzte, ob er klagte; Spöttisch krümmt’ er seine Lippe, Als er jetzt zu Elmar sagte:

…  …

23 aŭ: premis la maldekstan manon 24 aŭ:

5/15

34 Viajn plumojn vi alie eletendis, falk’ fiera! Lamaj estas la flugiloj, birdo estas vi mizera.

34 �Stolzer Falk, ein krankes Küchlein Schleppst du heut die lahmen Flügel: Anders sträubtest du die Federn Anderswo - auf braunem Hügel!

35 Ho malsana vi kokido! Ĉu vin via amatino sorĉis per magi-brogaĵo,^{25} Svanahild’, la druidino, 35 Stolzer Falk, du krankes Küchlein, Hat mit ihrem Zaubersude Dich berückt dein holdes Liebchen, Swanahild, die alte Drude,

36 kiu per filik’ kronita kaj urtiko, per voĉtono akre ĝema aĉe dancas ĉirkaŭ la ofer-kaldrono?“ 36 Wenn sie ächzt und Sprüche murmelt Und, bekränzt mit Farn und Nessel, Gaukelt mit verrenkten Gliedern Um den großen Opferkessel?“

37 Ŝvelis vejno de kolero sur la frunto de Elmaro. �Ne koleru vi!“ mallaŭte al li diris la najbaro.

37 Elmar zuckte, auf der Stirne Schwoll ihm heiß die Zornesader; Werinhard, der breite Bauer, Raunte leise: �Laß den Hader!“

38 Ĉar de ĉiuj salutitaj venis kun la princidinoj Hildegardo kaj kun tiu de l’ kastel’ la noblaj inoj.

38 Denn begrüßt von allen nahte Hildegunde mit des grauen Eschenburgers blonden Töchtern Und vom Turm den edlen Frauen.

39 Kantis kaj jubilis ĉiuj, kiam ili estis ene de la korto, kaj parolis jenon Izenhard’ solene:

39 Und ins Tor mit Sang und Jubel Fuhr der Wagen unterdessen; Isenhard, den Hut im Arme, Trat herfür und sprach gemessen:

40 �De la kampoj, ho sinjoro, ni rikoltis nun jam ĉion; kion donis vi pograjne, garbe ni redonas tion.

40 �Herr, das Feld ist abgeerntet, Rüstig regten wir die Glieder! Was ihr körnerweise gabet, Garbenweise bracht’ ich’s wieder.

41 Ne forgesis mi, sinjoro, teni for la sorĉon fian, minacantan je solstiĉo kampan rikoltaĵon nian.

41 Herr, auch hab ich nicht vergessen, Bösen Zauber abzuwehren, Der am Tag der Sonnenwende Dräut den Schoten und den Ähren;

…  …

Kiam tiu babiladis, ŝi aŭskultis silentante; li kurbigis siajn lipojn, al Elmaro nun dirante:

25 aŭ: sorĉis per magia brogo,

6/15

42 Rajdas la Bilvis’ je l’ son’ de l’ sonorilo de vespero sur virkapro nigra tiam ombre super nia tero.

42 Denn am Tag der Sonnenwende Sprengt beim Schall der Abendglocke Schattengleich der Bilwißreiter Durch die Flur auf schwarzem Bocke.

43 Rajdi rajtas la fiulo nur dum sonoril-sonado; estas lia tio, kion li ĉirkaŭas dum rajdado.

43 Reiten darf der rauhe Unhold Nur, solang der Mesner läutet, Und sein eigen sind die Halme, Die beim Läuten er umreitet.

44 Sed li ne damaĝis multe, ĉar mi mem ja sonorigis: La vesperan sonoradon mi ĉifoje plikurtigis!“ 44 Doch uns konnt’ er wenig schaden, Denn ich selber griff zum Strange: Das Johannisabendläuten Währte heuer nicht zu lange!“

45 �Vi oldulo, estas tio stulta kredo de pagano; bono, kiun donis Dio ne rabeblas de Satano.“ 45 Lächelnd sprach der fromme Bischof: �Alter, das ist Heidenglauben; Gutes, das uns Gott gegeben, Kann der Böse uns nicht rauben.“

46 Badurad’, la episkopo, diris tion ridetante. La major’ respondis: �Tamen!“, siajn ŝultrojn skuetante.

46 Achselzuckend drauf der Meier: �Freilich sind wir Christenleute, Doch es läßt sich nicht verreden, Daß der Bilwißreiter reite.“

47 Ĉiuj ridis, sed ne Gero; grumblis tiu ĉi ĉagrene. Venis de l’ major’ filino, kaj ŝi ekparolis jene:

47 Alle lachten seines Wortes, Einzig Gero nicht, der grimme. Aiga kam mit ihrem Kranze Und begann mit heller Stimme:

48 �Dankas nun la servistaro al la mastro de la domo; ĉiam celas li nur bonon, estas li tre justa homo.

48 �Dank dem Herrn des Hauses bringen Seine Mägde, seine Knechte; Immer zielt er auf das Gute, Immer übt er nur das Rechte.

49 Vidu tiun spikokronon! Estas ĝi ja la simbolo^{26} de la homa diligento kaj de Dia la bonvolo.

49 Diesen Kranz von goldnen Ähren Halt’ ich freudig ihm entgegen; Lohn der Arbeit soll er künden, Menschenfleiß und Gottes Segen.

…  …

26 aŭ:

Estas ĝi simbol’ de nia diligenta laborado kaj de bona beno Dia.

7/15

50 Longe li pri ni ankoraŭ zorgu, pri l’ disktriktanaro! Ludu gaje, muzikistoj, ke ĝi sonu tra l’ montaro! - 50 Manches Jahr noch mög’ er sorgen Für den Gau, fŭr Hof und Halle: Lustig spielt, ihr Musikanten, Daß es durch die Berge schalle! -

51 Ke mi povu plekti kronon kiam ree primaveras, por la juna sinjorino

- tion mi por ŝi esperas - 51 Gruß und Dank der edeln Jungfrau, dieses Hauses holdem Kinde; Hoff’ ich doch, daß ich im nächsten Lenz auch ihr ein Kränzlein winde;

52 ne el floroj kaj folioj, kiuj kreskis en ekstero, sed el floroj, kiuj floras tie ĉi sur hejma tero.

52 Nicht von Blättern, nicht von Blumen, Die auf fremder Flur gewachsen: Nein von lieben heimatlichen, Wie sie blühn im Land der Sachsen.

53 Hildegunde restu plue inter ni sur la kamparo! Ludu gaje, muzikistoj, ke ĝi sonu tra montaro! - 53 Hildegund, sie möge weilen Unter uns, das wünschen alle: Lustig spielt, ihr Musikanten, Daß es durch die Berge schalle! -

54 Gesinjoroj, karaj gastoj, mi salutas von elkore! Vin najbaraj, vi helpemaj, oni traktu vin honore!

54 Gern um Gnad’ und Gunst begrüß’ ich Frau’n und Männer, werte Gäste: Doch den Nachbarn soll man ehren, Nächste Hilfe ist die beste.

55 Se kroneton volas porti ankaŭ li, Sinjor’ Elmaro, li ne devas ĉiam ĉasi en sovaĝa la arbaro.

55 Elmar, Herr vom Habichtshofe, Möcht’ er auch ein Kränzlein tragen, Darf er nicht im wüsten Walde Stets durch Moos und Pilze jagen.

56 Estas en arbar’ venenaj fungoj ka vipur’ venena; floras en sunbrilo hela la plej bela roz’ ĝardena.

56 Giftig, sagt man, sind die Pilze, Und die Natter schläft im Moose; Nah im Garten blüht im hellen Sonnenschein die schönste Rose.

57 Ja ne kreskas tiu floro en malluma la arbaro. Ludu gaje, muzikistoj, ke ĝi sonu tra l’ montaro!“ - 57 Nur erwäg’ er, daß der Blume Brausewetter nicht gefalle: Lustig spielt, ihr Musikanten, Daß es durch die Berge schalle!“ -

58 Tro kuraĝis ŝi, jen staris ŝia patro en kolero, kaj la graf’ en embaraso, furioza estis Gero.

58 Kleine Aiga, kluge Aiga, War dein Spruch nicht zu verwegen? Zornig stand der alte Meier, Gero wild, der Graf verlegen.

…  …

8/15

59 Hildegundo, timigite, konfuziĝis kaj paliĝis; de la frunt’ kaj vangoj ŝiaj ŝiaj bukloj deruliĝis.

59 Hildegund, verletzt, entrüstet, Rot und bleich, verwirrt, erschrocken, Senkt’ ihr Haupt, auf Stirn und Wangen Rollten ihr die lichten Locken.

60 Ridis la major-filino; ŝajne ŝin ne tuŝis tio. Diris nur Elmar’: �Dankinde estas bona instrukcio.“ 60 Aigas blaue Augen lachten, Als ob nichts geschehen wäre; Elmar sagte: �Kleine Aiga, Dankenswert ist gute Lehre.“

61 Diris nun la graf’: �Salajras mi fidelan laboremon; ĉar falĉado soifigas, kvietigu la trinkemon!

61 Rief der Graf: �Ich lob’ und lohne Treuen Fleiß und guten Willen; Schnitterdurst ist alte Sage: Eilt nun, gründlich ihn zu stillen.

62 Vin atendas bruna medo post la streĉa laborado; dancu vi kun la knabinoj post manĝado kaj trinkado!“ - 62 Brauner Met, ihr wackern Leute, Harrt auf euch in vollen Krügen; Trinkt und eßt und dann im Tanze Laßt die Mädchenzöpfe fliegen.“ -

63 Ĉe la tabloj en la halo sidis la popol’ manĝante, laŭ kampula mor’ silentis, trinkon ja ne forgesante.

63 An den Tischen, auf der Tenne Saß das Volk bei Kraut und Schinken. �Iß und schweig“ ist Bauernregel, �Doch versäume nicht zu trinken!“

64 Rigardante sombre, mute sidis la majoro tie, kaj maĉante diris lia ĉefservisto ironie:

64 Obenan der alte Meier, Stumm und finster vor sich schauend; Ihn verdrossen Aigas Sprüche. Gerd, der Großknecht sagte kauend:

65 �La filino de l’ majoro saĝulino sin nomigu; ke ŝi gardu sian langon, ŝi al si nur memorigu.“ 65 �Kleine Aiga, kluge Aiga, Runenaiga laß dich nennen; Merke nur, du darfst nicht wieder In die Pilze dich verrennen.“

66 Diris ŝi responde tiam: �Oni nomu vin sekulo! Se mi iros pluki rozojn, certe ne kun tia ulo!“ 66 Aiga drauf: �Dich trocknen Knaben Nennt man leider Gerd, den nassen, Wenn ich in die Rosen gehen, Werd’ ich dich zu Hause lassen.“

67�For la benkoj, for la tabloj!“ vokis el la viroj iu, �ludu nun, vi muzikistoj, ke sin turnu dance ĉiu!“ 67 Irmin rief, der lahme Kuhhirt: �Fort mit Tischen und mit Bänken! Dierk und Kord, nun pfeift und fiedelt, Daß wir uns im Reigen schwenken!“

…  …

9/15

68 Hele, gaje sonis jen la fluto kaj la violono; turnis sin la gejunuloj laŭ la ritmo, laŭ la sono.

68 Hell und lustig klang die Flöte, Hell und lustig sang der Bogen, Und der Knaben Zipfelmützen Und die Mädchenzöpfe flogen.

69 Iu nur neatentite afliktite, apatie, kun rigardo nokte sombra en angulo sidis tie.

69 Einer aber saß im Winkel Teilnahmslos und unbeachtet; Trübe war sein dunkles Auge, Sein Stirne gramumnachtet.

70 Estis tiu Sorba princo^{27} de la bordo de la Zalo,^{28} akirita de la grafo per lotumo post batalo.

70 Becho war’s, der letzte Sprosse Aus dem Fürstentum der Sorben, Den der Graf am Saaleufer Nach der Schlacht durch Los erworben.

71 Prenis la major’ la plenan medokruĉon el betulo, kaj kun kompatema voĉo^{29} diris al la senhejmulo:

71 Isenhard, der alte Meier, Nahm die volle Birkenkanne, Und mit weicher Stimme sprach er Zu dem heimatlosen Manne:

72 �Trinku gluton, ĝi forigos ja melankolion vian! Tiu trinkis, larm’ enfluis^{30} supervange barbon lian. - 72 �Becho, du bist traurig; Becho, trink und werde munter!“ Becho trank, und eine Träne Rann ihm in den Bart hinunter. -

73 Multaj homoj ja suferas; sed plej pezan havas sorton, kiu falis tiom funde,^{31} ke li nur deziras morton. - 73 Vielfach ist der Menschen Bürde, Doch am schwersten hat zu tragen, Wer von solcher Höhe stürzte, Daß ein Knecht ihn darf beklagen. -

74 Bruna knabo, nudpieda staris ĉe la pordo ie, kiun la mokuloj nomis �la sovaĝa kato“ fie.

74 Und am Tore stand ein andrer, Brauner Bursch’ mit nackten Füßen, Eggi, den die Lästerzungen Nur die wilde Katze hießen.

…  …

27 La Sorboj estis (kaj estas) slava tribo loĝinta en la nuna orienta Germanio.

28 La Zalo (germane: Saale) estas rivero, fluanta tra la nuna germana federacia lando Turingio en la riveron Elbo.

29 aŭ:

diris li kun kompatema voĉo al la senhejmulo:

30 aŭ:

Tiu trinkis, larmo fluis elokule barbon lian.

31 aŭ:

kiu el alteco falas,

10/15

75 Griza estis lia vesto, en malordo kaj ĉifita, falis ĝis la nuko lia kaphararo nekombita.

75 Grau, zerfetzt und schief gebunden War das Wams des losen Rangen; Um den Nacken, um die Schläfe Kroch sein Haar wie schwarze Schlangen.

76 Lerta estis li grimpulo, tra la montoj vagis ĉie; laboremon li ne sentis, mistifiki emis plie.

76 Biegsam wie die Haselgerte Und ein Klettrer sondergleichen, Trug er wenig Lust zum Schaffen, Desto mehr zu kecken Streichen.

77 Enarbare, surkampare, enmontare estis ie;^{32} tage, nokte li vagadis, sed troveblis li nenie.

77 Immer schweifend auf den Bergen, Immer streifend in den Gründen, Tag’ und Nächte war er nirgend, War er überall zu finden.

78 Vintre, kiam neĝis, tiu knabo en la valon venis; pro kompato la forĝisto lin en sian domon prenis.

78 Fremd, im Schnee, am Winterabend War ein Bub’ ins Tal gekommen Und vom Schmied, dem braven Fulko, Mitleidsvoll ins Haus genommen.

79 Ĉu li venis el rokfendo? Ĉu li falis elaere? Elfa ŝajnis li estaĵo, ĝin ne sciis iu vere.

79 Schlüpft’ er aus den Berges Klüften? War er aus der Luft gefallen? Keiner wußt’ es, nur ein seltsam Elbisch Wesen deucht’ er allen.

80 Ŝatis lin la druidino; oni aŭdis diri iun, kiu vidis, ke ŝi kombis antaŭ sia groto tiun.

80 Freundlich war zu ihm die Drude, Und ein Jägersmann erzählte, Wie sie einst vor ihrer Grotte Ihm die krausen Locken strählte.

81 Ofte sidis li solece ie kun la violono, kantis fremdajn melodiojn kun kortuŝe mola sono.

81 Einsam saß er oft und summte Zu der Fiedel, fern im Hage Wichtelweisen, fremde Laute, Voll von rührend weicher Klage;

82 Kaj el lia buŝo sonis ankaŭ kantoj timegigaj, kvazaŭ krius iu el la malheluloj, la spiritaj.

82 Oft auch schauerliche Sänge, Die so wild und zornig lachten, Gleich als schrie’ aus ihm der Dunkeln Einer, die im Abgrund schmachten.

83 Kiam li ĉe la amboso pere de martel’ laboris, kiel ŝprucis la fajreroj tiam, kiel li fervoris, 83 Schafft’ er aber an der Esse, Hei, wie da die Funken sprühten, Hei, wie Feil’ und Amboß sangen Und die schwarzen Augen glühten,

…  …

32 aŭ: en montaro estis ie;

11/15

84 kiam li por ĉenĉemizo arte fleksis ĉenoringojn, aŭ enigis en kaskvolbo fajnajn nitojn en nitingojn!

84 Wollt’ er eines Kettenhemdes Maschenringe künstlich biegen Oder in ein Helmgewölbe Zierlich Niet und Nagel fügen.

85 Miris lia majstro tiam: �Ĉu li lernis ĉe Goldmaro,^{33} ĉe la nanaj forĝistetoj, kiuj loĝas en montaro?“ - 85 Staunend blickte dann der Meister Auf des Knaben kluge Hände: �Lernt’ er bei den kleinen Schmieden Goldemars im Berggelände?“ -

86 Alrigardis li fripone la virinojn el angulo, kaj sub liaj brovoj brilis nur la blanko de l’ okulo.

86 Jetzt am Tore, schalkhaft lächelnd, Blinzt’ er seitwärts nach den Frauen. Nur das Weiße seiner Augen Sah man unter dunkeln Brauen.

87 Diris jen al li Ajgino:^{34} Venu, eta kato mia! Manĝu iom de l’ brasiko kaj de l’ bona ŝinko, via 87 Aiga rief: �Nimm hin, mein Kätzchen, Kraut und Schinken, seltne Gaben! Ratt’ und Maus, dein täglich Wildbret, Kannst du allerorten haben.

88 ĉiutaga musmanĝaĵo helpas kontraŭ la malsato; sed estonte ne plu, kiam estos vi plenkreska kato.“ 88 Ratt’ und Maus, mein wildes Kätzchen, Sie genügten dir bis heute; Wirst du erst ein großer Kater, Machst du Jagd auf größre Beute.“

89 Hele ridis li montrante siajn dentojn, kaj kun tio for li saltis, ie sonis de l’ sovaĝa kato krio. - 89 Er, die weißen Zähne zeigend, Lachte hell, im Bogensatze Hüpft’ er fort, und in den Bäumen Klang der Schrei der wilden Katze. -

90 En la granda domohalo ĉio estis aranĝita por la honorindaj gastoj, plej zorgeme preparita; 90 Aber in der großen Halle Für des Hauses liebe Gäste War die lange Ehrentafel Zugerichtet auf das beste;

91 Estis junipero-pingloj sur la planko dismetitaj, kaj arbar-odor’ eniĝis tra l’ fenestroj malfermitaj.

91 Zierlich mit Wacholdernadeln Überstreut des Saales Boden; Herber Waldduft quoll erfrischend Durch die Fenster aus den Loden.

…  …

33 Goldmaro, germane: Goldemar, estis mita forĝisto laŭ la ĝermana mitologio.

34 aŭ: Diris la major-filino:

12/15

92 Sidis dekstre de la graf’ la episkop’, sur la alia flank’ la reĝa mesaĝisto, krome nobelaro plia.

92 Rechts vom Grafen saß der Bischof, Links der hagre Königsbote, Weiterab die edeln Herren, Unten Theudebert, der rote;

93 Ĉe la kamparanoj sidis jen Elmaro, la sinjoro; ĉiu havis sian lokon laŭ la aĝo, laŭ honoro.

93 Elmar, nächst den freien Bauern, Neben Werinhard, dem Riesen; Jedem war nach Ehr’ und Alter Wohlgewählt sein Platz gewiesen.

94 Kaj apude, sur pli alta lok’ la sinjorinoj sidis; ankaŭ Hildegundo, kiu iom hontis aŭ timidis.

94 Seitwärts, doch ein wenig höher, War der Sitz der holden Frauen; Hildegund, die scheue Taube, Wagte kaum nur aufzuschauen.

95 Gaje trinkis la virrondo el la medokorno tie; la parolo plivigliĝis kaj la koroj batis plie.

95 Munter an der Männer Tische Ging das Methorn in die Runde: Rascher klopften alle Herzen, Leichter glitt das Wort vom Munde.

96 Vokis nun la graf’: �Karegaj gastoj, de ni tre ŝatataj, per honor-trinkaĵ’ plej bona estu vi nun regalataj!“ 96 Rief der Graf: �Vielwerten Gästen Stehn zu Dienst des Hauses Gaben, Hildegund, zum Ehrentrunke, Gib das Beste, was wir haben!“

97 Hildegundo tiam prenis la pokalon, la valoran; kaj al ĉiu ŝi ofertis la plej bonan vinon oran.

97 Und die Jungfrau, sanft errötend, Nahm den schön geformten Becher, Und des Rieslings goldne Zähre Bot sie freundlich jedem Zecher.

98 Kiam venis nun la vico al Elmaro, ruĝiĝante ŝi mallevis la palpebrojn, iomete ektremante.

98 Als an Elmar kam die Reihe, Senkte schüchtern sie die Lider, Sie erglühte, und ein leises Zittern rann durch ihre Glieder.

99 Grumble vidis Gero tion, havis li aspekton tian, kiel hundo, kiu vidas, ke alia volas sian 99 Murrend, mit gesenktem Kopfe, Blickte Gero von der Seite, Gleich dem Hunde, dem ein andrer Zu entreißen droht die Beute:

100 predon rabi. Tenas li per siaj dentoj ĝin, graŭlante lin rigardas, dentojn akrajn al la kontraŭul’ montrante. - 100 Knurrend hält er seinen Knochen, Und mit borstig rauher Mähne Zeigt er seinem Widersacher Blut’gen Blicks die scharfen Zähne.

…  …

13/15

101 Diris nun la episkopo: �Vivu tiu land’, el kiu venas tiu bona vino! Vivu dom’ kaj mastro tiu!“ 101 Sprach der Bischof: �Heil dem Lande, Das solch edle Tropfen sendet! Heil dem Hause, das sie eignet, Heil dem Wirte, der sie spendet!“

102 Jubilante ĉiuj trinkis je la graf’, je la filino; ĉiu levis sian glason kun la bona ora vino.

102 Und mit Jubel für den Grafen, Für die Tochter ward getrunken; Elmar schwang den leeren Becher, Gero Auge sprühte Funken.

103 Sed malame al Elmaro: �Ĉu vi manĝas,“ diris Gero, �la viandon de ĉevaloj? Ĉu ĉi tio estas vero?

103 Zischelnd sprach er: �Stolzer Falke, Traun, du bist ein Roßfleischesser! Da du Hirsch und Huhn verschmähtest, Muß ich fragen: Schmeckt es besser?

104 Kiel gustas la visceroj de stalonoj? Diru ion!“ Sed Elmaro ridetante diris: �Vi mem provu tion!“ 104 Rühmest du vor aller Speise Hengstgekrös’ und Opferkuchen?“ Elmar lächelte gelassen: �Beides magst du selbst versuchen.“

105 Diris Ger’: �Adori viajn diojn estas stulta faro! Estas ja ilia ĉefo almozul’ sen kaphararo!“ 105 Gero rief: �Den Sachsengöttern Dienen ist so dumm als eitel; Ist ihr König doch ein blinder Bettelmann mit kahlem Scheitel!“

106 Jen Elmar’: �La Plejaltulo ĉiun bonan, ĉiun fian vidas, ŝanĝas li eksteron, tamen ne esencon sian.“ 106 Elmar drauf: �Das Sonnenauge Sieht die Guten wie die Bösen, Und der Nimmermüde wechselt Sein Gewand, doch nie sein Wesen.“

107 Plue mokis lin la Franko: �Min konsilu, mi deziras laŭdi vin; ĉar malsaĝulo ofte saĝajn vortojn diras.

107 Weiter spöttelte der Franke: �Deine Klugheit möcht’ ich preisen: Gib mir Rat; der Mund des Toren Redet oft das Wort des Weisen.

108 Ne plu manĝas, ĉar malsana estas ĉevalino mia; aŭdis mi, ke sorĉo-arton sciis ja patrino via, 108 Krank ist mir die falbe Stute, Sie verschmäht ihr liebstes Futter; Man erzählt mir, Zauberkünste Lerntest du von deiner Mutter,

109 kiu per run-kantoj fortaj ĉenojn rompis, nodojn ligis, malŝveligis la inundojn kaj la ŝtormojn trankviligis; 109 Die mit starken Runenliedern Knoten knüpfte, Ketten sprengte, Wetter rief und Stürme stillte Und bergan die Fluten drängte;

…  …

14/15

110 kiu vokis la spiritojn kaj boligis herbojn fie -“ Pro koler’ Elmaro: �Ĉesu vi paroli kalumnie!

110 Die mit mächtiger Beschwörung kocht’ im Kessel dunkle Kräuter, Mit Verwünschung -“ �Falsche Zunge“, Brauste Elmar, �sprich nicht weiter!

111 Per venenaj sagoj vi min trafis, mi eltenas tion, vi vantulo! Ja la dioj venĝas la sakrilegion.

111 Eitler Gauch! Mit gift’gen Pfeilen Trafst du mich; ich konnt’ es tragen: Gotteslästrung rächen Götter, Menschen hören sie - und zagen.

112 Sed pri tiu, kiu estis eĉ sen la plej eta manko, kaj pri kiu mi funebras, vi silentu, fia Franko!

112 Doch von ihr, um die ich traure, Deren dunkelster Gedanke Lichter war als Frankentugend, Sollst du schweigen, schnöder Franke,

113 Alikaze mi vin batos per la glavo ĝis nenio:^{35} Helpu min la Donar’, la forta! Helpu min Votan’ en tio!“ - 113 Schweigen, sonst - mit diesem Schwerte Schlag’ ich dich zu Grund und Boden: Helfe mir der starke Donar, Helfe mir der alte Woden!“ -

114 Rekte staris jen la Sakso, ŝultroforta kaj giganta,^{36} flam-okule pro kolero jenan Frankon rigardanta.

114 Aufgerichtet stand der Sachse, Riesenhaft und schultermächtig; Seine Flammenaugen ruhten Auf dem Franken zornesmächtig.

115 Hildegundo alrigardis lin petege. En la halo regis morttrankvil’, al Gero falis teren la pokalo.

115 Todesstille rings im Saale, Geros Hand entfiel der Becher; Starr die Männer; Hildegunde Blickte flehend auf den Sprecher.

116 Sed la graf’ komencis digne: �Rompis vi dompacon mian, mian gaston malrespektis, ne bridinte spiton vian.

116 Doch der Graf begann mit Würde: �Meines Hauses guten Frieden Hat mit Frevelmut gebrochen Deines Trotzes Übersieden;

117 Grave estas ofendinta, kontraŭ devo, la ordona, vi la reĝan mesaĝiston, kontraŭ nia moro bona.

117 Schwer gekränkt des Königs Boten, Meinen Gast, den in der Mitte Meiner Gäste hochzuachten Dir befahl so Pflicht und Sitte.

…  …

35 aŭ: per ĉi glavo ĝis nenio:

36 aŭ: fortaŝultra kaj giganta,

15/15

118 Mi indulgas vian junon; sed mi pensas: pli volonte vi ne venu plu en mian domon tien ĉi estonte.“ 118 Nachsicht deiner Jugend; dennoch Deucht mir, daß du besser tätest, Wenn du dieses Saales Schwelle fürderhin nicht mehr beträtest.“

119 Klinis sin Elmar’ kaj diris: �Grafo, mi honoras viajn vortojn, tamen mi ne pensas, ke mi pentu vortojn miajn.“ - 119 Elmar neigte sich und sagte: �Graf, ich ehr’ in allen Treuen Eure Worte; meiner Worte Hab’ ich keines zu bereuen.“ -

120 Iris for Elmar’, sed kun la paco foriĝinta estis la gajeco; ĉiuj gastoj iris kaj neniu restis.

120 Elmar ging; doch mit dem Frieden War der Frohsinn, sein Genosse, Fortgeflogen; alle Gäste Heischten mit Vergunst die Rosse.

121 Jen la episkop’: �Ne lasis li insulton de l’ patrino,^{37} kiu estas jam mortinta; mia estis ŝi fratino!“ 121 Sprach der Bischof: �Er verwehrte Die Beschimpfung einer Toten, Seiner Mutter, meiner Schwester, Und im Vierten ist’s geboten!“

122 Triste li nun surseliĝis;^{38} jam nebula estis ĉio, kiam li kun la abato rajdis al Dektritilio.

122 Traurig stieg er in den Sattel; Nebel graute in den Gründen, Als er mit Warin, dem Abte, Ritt zum Kloster Dreizehnlinden.

Traduko de la Germana poemo “Dreizehnlinden, Kapitel 6, Das Erntefest” de Friedrich Wilhelm Weber (Frederiko Vilhelmo Vebero, ∗1813-12-25 – †1894-04.05) en Esperanton de Manfredo Ratislavo (Manfred Retzlaff, Stettiner Str. 16, D-59302 Oelde, Germanio, ∗1938-11-04).

Arg-426-839 (2007-12-27 11:42:07)

Verkinto de tiu ĉi Germana poemo estas Friedrich Wilhelm Weber (Frederiko Vilhelmo Vebero, ∗1813-12-25 – †1894-04.05).

Arg-426-838 (2007-12-26 00:16:21)

37 aŭ: li insulti la patrinon,

38 aŭ: Li malĝoje surseliĝis;