\documentclass[11pt,a4paper]{article}
%\pagestyle{empty}
\usepackage{t1enc}
\usepackage{german}
\usepackage{ucs}
\usepackage[utf8]{inputenc}
\usepackage[T1,T2A]{fontenc}
\usepackage{longtable}
\DeclareTextCompositeCommand{\^}{T1}{h}{h\llap{\^{}}}
\DeclareTextCompositeCommand{\^}{OT1}{h}{h\llap{\^{}}}

% \hyphenpenalty=10000
% \tolerance=1000
% \clubpenalty=10000
% \widowpenalty=10000
% \displaywidowpenalty=10000

\parskip2em
\parindent0em

%\addtolength{\textwidth}{2.5cm}
%\addtolength{\oddsidemargin}{-2cm}
\addtolength{\textwidth}{3.56cm}
\addtolength{\oddsidemargin}{-1.78cm}
\addtolength{\textheight}{2.8cm}
\addtolength{\topmargin}{-1.5cm}
\addtolength{\headsep}{-2mm}

% placeholder for geometry of the landscape version

\makeatletter
\newenvironment{my-verse}
               {\let\\\@centercr
                 \list{}{\itemsep    \z@
                        \itemindent   -1.5em%
                        \listparindent\itemindent
                        \rightmargin  0em
                        \advance\leftmargin -1em}%
                \item\relax}
               {\endlist}
\makeatother

\usepackage[T1]{url}
%\urlstyle{same}

\usepackage{fancyhdr}
\usepackage{lastpage}
\pagestyle{fancy}%fancyplain}
\renewcommand{\headrulewidth}{0pt}
\rhead{\thepage{}/\pageref{LastPage}}
\cfoot{\leftmark}

\usepackage{calc}

\begin{document}

\newlength{\columnI}
\setlength{\columnI}{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(1 Vivu la printemp’ kunflora,)}}%
{\widthof{(vivu la aŭtun’ kunspika!)}}}%
{\maxof{\widthof{(Kion la printemp’ promesas,)}}%
{\widthof{(donas la aŭtun’ amika. -\footnote{aŭ: \\1 Ĉarmas primaver’ kun floroj,\\benas nin aŭtun’ spikriĉe;\\kion la printemp’ promesas,\\donas la aŭtun’ sufiĉe. -})}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(2 Sur la firsto de la domo)}}%
{\widthof{(la hirundoj kolektiĝas.)}}}%
{\maxof{\widthof{(Oni zorgu por la vintro,)}}%
{\widthof{(ĉar la foliar’ flaviĝas.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(3 Diras la hirundoj: “Gardu)}}%
{\widthof{(zorge vian domon, homo!)}}}%
{\maxof{\widthof{(Volas ja venontsomere)}}%
{\widthof{(loĝi ni en via domo.)}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(4 Gardu vian domon, mastro!)}}%
{\widthof{(Ruzo kaj malic’ minacas,)}}}%
{\maxof{\widthof{(kiam vi en via domo)}}%
{\widthof{(dum la vintraj noktoj lacas.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(5 Gardu vian domon ĉiam,)}}%
{\widthof{(por ke konserviĝu ĉio,)}}}%
{\maxof{\widthof{(kaj atentu pri la forno!)}}%
{\widthof{(Dankon! - Vin protektu Dio!“)}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(6 Sur la kamp’ ĉe Bodinktorpo)}}%
{\widthof{(ĉio estis jam falĉita,)}}}%
{\maxof{\widthof{(kaj la resto de l’ aveno)}}%
{\widthof{(per salika ŝnur’ bindita.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(7 Ĝoje frotis siajn manojn)}}%
{\widthof{(Izenhardo, la majoro.)}}}%
{\maxof{\widthof{(Diris li: „Ni falĉis ĉion,)}}%
{\widthof{(estas fino de l’ laboro!)}}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(8 Estas tie jam plektita)}}%
{\widthof{(bunta la rikoltokrono;)}}}%
{\maxof{\widthof{(nin invitas al la danco)}}%
{\widthof{(la muzik’ de l’ violono.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(9 Estu vi ne tro fervoraj,)}}%
{\widthof{(vi servistoj! Restu spiko,)}}}%
{\maxof{\widthof{(ke l’ ĉevalo de Votano)}}%
{\widthof{(trovu iom de l’ tritiko!)}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(10 Lasu vi la lastan pomon)}}%
{\widthof{(al Votan’, la alta dio,)}}}%
{\maxof{\widthof{(por ke en venonta jaro)}}%
{\widthof{(sur la arbo kresku plio.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(11 Vi ne moku pri ĉi tio,)}}%
{\widthof{(filineto“, la majoro\footnote{aŭ: ho, Ajgino, la majoro})}}}%
{\maxof{\widthof{(diris, „agu ni sur nia)}}%
{\widthof{(korto laŭ prapatra moro!“)}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(12„La tributon por la birdoj)}}%
{\widthof{(volas doni ni volonte,)}}}%
{\maxof{\widthof{(por ke ili ne akuzu)}}%
{\widthof{(ĉe l’ ĉielo nin estonte,“)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(13 diris la filin’. Respondis)}}%
{\widthof{(ŝia patro, la majoro:)}}}%
{\maxof{\widthof{(„Dirus mi, se mi ne estus)}}%
{\widthof{(via patro: Al li gloro!)}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(14 Diru dece vian diron,)}}%
{\widthof{(ne forgesu ĝin, Ajgino!)}}}%
{\maxof{\widthof{(Ke ĝi plaĉu al la grafo,)}}%
{\widthof{(ankaŭ al la graf-edzino!)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(15 Sur la lasta rikolt-ĉaro)}}%
{\widthof{(gajaj servistinoj sidis.)}}}%
{\maxof{\widthof{(„Ho antaŭen!“ diris tiu,)}}%
{\widthof{(kiu la ĉevalojn gvidis.)}}}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(16 Ĉiuj ĝojis kaj jubilis,)}}%
{\widthof{(ankaŭ la falĉista aro;)}}}%
{\maxof{\widthof{(sed kalvulo ilin sekvis,)}}%
{\widthof{(kiu ridis kun amaro:)}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(17 „Grenŝtelist’, vi graf’, min nomis.)}}%
{\widthof{(Estis tio kalumnio!)}}}%
{\maxof{\widthof{(Vi ne rajtis diri tion,)}}%
{\widthof{(pagos vi al mi pro tio!“)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(18 Staris jen sur sia korto)}}%
{\widthof{(tiu grafo en ĉeesto)}}}%
{\maxof{\widthof{(de la noblaj gastoj, kiujn)}}%
{\widthof{(li invitis al la festo.)}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(19 Estis tiu ĉi sendita)}}%
{\widthof{(kiel la reprezentanto)}}}%
{\maxof{\widthof{(de la Franka reĝo Karlo,)}}%
{\widthof{(kiel jur-administranto.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(20 Bodo estis lia nomo,)}}%
{\widthof{(alnomita la Mildulo;)}}}%
{\maxof{\widthof{(tamen kelkaj lin enviis,)}}%
{\widthof{(nomis lin „la nigra ulo“.)}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(21 Estis ĉe li Hildegundo,)}}%
{\widthof{(la filino, elkreskinta)}}}%
{\maxof{\widthof{(roze bela kaj bonkora)}}%
{\widthof{(kiel la patrin’ mortinta.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(22 Kiel la patrin’ mortinta)}}%
{\widthof{(sur la korto ŝi ordonis,)}}}%
{\maxof{\widthof{(la helpemajn servistinojn)}}%
{\widthof{(nur malofte ŝi admonis. -)}}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(23 Antaŭ l’ pordo de la domo,)}}%
{\widthof{(kie oni festaranĝis,)}}}%
{\maxof{\widthof{(staris invititaj viroj,)}}%
{\widthof{(gajajn vortojn interŝanĝis.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(24 Badurad’, la episkopo,)}}%
{\widthof{(la Paderan fonton laŭdis;)}}}%
{\maxof{\widthof{(kaj Varenon, la abaton,\footnote{aŭ: kaj la monaĥej-abaton\\aŭ: la abaton pri l' Vezero} )}}%
{\widthof{(oni paroladi aŭdis.)}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(25 Ankaŭ la piul’ Majnulfo)}}%
{\widthof{(tie staris, ne enuis,)}}}%
{\maxof{\widthof{(ne parolis, sed enpense)}}%
{\widthof{(monažejon jam konstruis.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(26 Kaj Titmar’ de sia kuzo)}}%
{\widthof{(Dodo estis demandata,)}}}%
{\maxof{\widthof{(kiel li sin sentas en la)}}%
{\widthof{(nova robo, la skarlata.)}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(27 „Pli imponis via patro)}}%
{\widthof{(en la leda vesto sia,)}}}%
{\maxof{\widthof{(pli ol vi en via robo,“)}}%
{\widthof{(diris konatulo lia.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(28 Du junulojn pri ĉasado)}}%
{\widthof{(oni paroladi aŭdis;)}}}%
{\maxof{\widthof{(Teŭdebert’, la kamparano,)}}%
{\widthof{(sian agron laŭte laŭdis.)}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(29 Kaj Elmar’ la episkopon,)}}%
{\widthof{(sian onklon, alparolis.)}}}%
{\maxof{\widthof{(Tiu lin salutis, tamen)}}%
{\widthof{(manon premi li ne volis.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(30 Survizaĝe de Elmaro)}}%
{\widthof{(mortis eta rid’ dolore,)}}}%
{\maxof{\widthof{(premis lian livan manon\footnote{aŭ: premis la maldekstan manon} )}}%
{\widthof{(la najbaro des pli kore.)}}}}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(31 Ger’, la Franko, vidis tion,)}}%
{\widthof{(kiun sendis Karl’, la reĝo,)}}}%
{\maxof{\widthof{(postulanta novajn servojn)}}%
{\widthof{(de l’ distrikt’ pro nova leĝo.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(32 Estis li acerba homo,)}}%
{\widthof{(sed li sciis babilante)}}}%
{\maxof{\widthof{(siajn vortojn plidolĉigi,)}}%
{\widthof{(ĉe la grafidin’ sidante.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(33 Kiam tiu babiladis,)}}%
{\widthof{(ŝi aŭskultis en silento;)}}}%
{\maxof{\widthof{(al Elmaro li nun diris)}}%
{\widthof{(jenon kun mokema sento:\footnote{aŭ: \\Kiam tiu babiladis,\\ŝi aŭskultis silentante;\\li kurbigis siajn lipojn,\\al Elmaro nun dirante:\\} )}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(34 Viajn plumojn vi alie)}}%
{\widthof{(eletendis, falk’ fiera!)}}}%
{\maxof{\widthof{(Lamaj estas la flugiloj,)}}%
{\widthof{(birdo estas vi mizera.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(35 Ho malsana vi kokido!)}}%
{\widthof{(Ĉu vin via amatino)}}}%
{\maxof{\widthof{(sorĉis per magi-brogaĵo,\footnote{aŭ: sorĉis per magia brogo,}  )}}%
{\widthof{(Svanahild’, la druidino,)}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(36 kiu per filik’ kronita)}}%
{\widthof{(kaj urtiko, per voĉtono)}}}%
{\maxof{\widthof{(akre ĝema aĉe dancas)}}%
{\widthof{(ĉirkaŭ la ofer-kaldrono?“)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(37  Ŝvelis vejno de kolero)}}%
{\widthof{(sur la frunto de Elmaro.)}}}%
{\maxof{\widthof{(„Ne koleru vi!“ mallaŭte)}}%
{\widthof{(al li diris la najbaro.)}}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(38 Ĉar de ĉiuj salutitaj)}}%
{\widthof{(venis kun la princidinoj)}}}%
{\maxof{\widthof{(Hildegardo kaj kun tiu)}}%
{\widthof{(de l’ kastel’ la noblaj inoj.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(39 Kantis kaj jubilis ĉiuj,)}}%
{\widthof{(kiam ili estis ene)}}}%
{\maxof{\widthof{(de la korto, kaj parolis)}}%
{\widthof{(jenon Izenhard’ solene:)}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(40 „De la kampoj, ho sinjoro,)}}%
{\widthof{(ni rikoltis nun jam ĉion;)}}}%
{\maxof{\widthof{(kion donis vi pograjne,)}}%
{\widthof{(garbe ni redonas tion.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(41 Ne forgesis mi, sinjoro,)}}%
{\widthof{(teni for la sorĉon fian,)}}}%
{\maxof{\widthof{(minacantan je solstiĉo)}}%
{\widthof{(kampan rikoltaĵon nian.)}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(42 Rajdas la Bilvis’ je l’ son’ de l’)}}%
{\widthof{(sonorilo de vespero)}}}%
{\maxof{\widthof{(sur virkapro nigra tiam)}}%
{\widthof{(ombre super nia tero.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(43 Rajdi rajtas la fiulo)}}%
{\widthof{(nur dum sonoril-sonado;)}}}%
{\maxof{\widthof{(estas lia tio, kion)}}%
{\widthof{(li ĉirkaŭas dum rajdado.)}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(44 Sed li ne damaĝis multe,)}}%
{\widthof{(ĉar mi mem ja sonorigis:)}}}%
{\maxof{\widthof{(La vesperan sonoradon)}}%
{\widthof{(mi ĉifoje plikurtigis!“)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(45 „Vi oldulo, estas tio)}}%
{\widthof{(stulta kredo de pagano;)}}}%
{\maxof{\widthof{(bono, kiun donis Dio)}}%
{\widthof{(ne rabeblas de Satano.“)}}}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(46 Badurad’, la episkopo,)}}%
{\widthof{(diris tion ridetante.)}}}%
{\maxof{\widthof{(La major’ respondis: „Tamen!“,)}}%
{\widthof{(siajn ŝultrojn skuetante.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(47 Ĉiuj ridis, sed ne Gero;)}}%
{\widthof{(grumblis tiu ĉi ĉagrene.)}}}%
{\maxof{\widthof{(Venis de l’ major’ filino,)}}%
{\widthof{(kaj ŝi ekparolis jene:)}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(48 „Dankas nun la servistaro)}}%
{\widthof{(al la mastro de la domo;)}}}%
{\maxof{\widthof{(ĉiam celas li nur bonon,)}}%
{\widthof{(estas li tre justa homo.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(49 Vidu tiun spikokronon!)}}%
{\widthof{(Estas ĝi ja la simbolo\footnote{aŭ:\\Estas ĝi simbol' de nia\\diligenta laborado\\kaj de bona beno Dia.} )}}}%
{\maxof{\widthof{(de la homa diligento)}}%
{\widthof{(kaj de Dia la bonvolo.)}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(50 Longe li pri ni ankoraŭ)}}%
{\widthof{(zorgu, pri l’ disktriktanaro!)}}}%
{\maxof{\widthof{(Ludu gaje, muzikistoj,)}}%
{\widthof{(ke ĝi sonu tra l’ montaro! -)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(51 Ke mi povu plekti kronon)}}%
{\widthof{(kiam ree primaveras,)}}}%
{\maxof{\widthof{(por la juna sinjorino)}}%
{\widthof{(- tion mi por ŝi esperas -)}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(52 ne el floroj kaj folioj,)}}%
{\widthof{(kiuj kreskis en ekstero,)}}}%
{\maxof{\widthof{(sed el floroj, kiuj floras)}}%
{\widthof{(tie ĉi sur hejma tero.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(53 Hildegunde restu plue)}}%
{\widthof{(inter ni sur la kamparo!)}}}%
{\maxof{\widthof{(Ludu gaje, muzikistoj,)}}%
{\widthof{(ke ĝi sonu tra montaro! -)}}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(54 Gesinjoroj, karaj gastoj,)}}%
{\widthof{(mi salutas von elkore!)}}}%
{\maxof{\widthof{(Vin najbaraj, vi helpemaj,)}}%
{\widthof{(oni traktu vin honore!)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(55 Se kroneton volas porti)}}%
{\widthof{(ankaŭ li, Sinjor’ Elmaro,)}}}%
{\maxof{\widthof{(li ne devas ĉiam ĉasi)}}%
{\widthof{(en sovaĝa la arbaro.)}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(56 Estas en arbar’ venenaj)}}%
{\widthof{(fungoj ka vipur’ venena;)}}}%
{\maxof{\widthof{(floras en sunbrilo hela)}}%
{\widthof{(la plej bela roz’ ĝardena.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(57 Ja ne kreskas tiu floro)}}%
{\widthof{(en malluma la arbaro.)}}}%
{\maxof{\widthof{(Ludu gaje, muzikistoj,)}}%
{\widthof{(ke ĝi sonu tra l’ montaro!“ -)}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(58 Tro kuraĝis ŝi, jen staris)}}%
{\widthof{(ŝia patro en kolero,)}}}%
{\maxof{\widthof{(kaj la graf’ en embaraso,)}}%
{\widthof{(furioza estis Gero.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(59 Hildegundo, timigite,)}}%
{\widthof{(konfuziĝis kaj paliĝis;)}}}%
{\maxof{\widthof{(de la frunt’ kaj vangoj ŝiaj)}}%
{\widthof{(ŝiaj bukloj deruliĝis.)}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(60 Ridis la major-filino;)}}%
{\widthof{(ŝajne ŝin ne tuŝis tio.)}}}%
{\maxof{\widthof{(Diris nur Elmar’: „Dankinde)}}%
{\widthof{(estas bona instrukcio.“)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(61 Diris nun la graf’: „Salajras)}}%
{\widthof{(mi fidelan laboremon;)}}}%
{\maxof{\widthof{(ĉar falĉado soifigas,)}}%
{\widthof{(kvietigu la trinkemon!)}}}}}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(62 Vin atendas bruna medo)}}%
{\widthof{(post la streĉa laborado;)}}}%
{\maxof{\widthof{(dancu vi kun la knabinoj)}}%
{\widthof{(post manĝado kaj trinkado!“ -)}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(63 Ĉe la tabloj en la halo)}}%
{\widthof{(sidis la popol’ manĝante,)}}}%
{\maxof{\widthof{(laŭ kampula mor’ silentis,)}}%
{\widthof{(trinkon ja ne forgesante.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(64 Rigardante sombre, mute)}}%
{\widthof{(sidis la majoro tie,)}}}%
{\maxof{\widthof{(kaj maĉante diris lia)}}%
{\widthof{(ĉefservisto ironie:)}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(65 „La filino de l’ majoro)}}%
{\widthof{(saĝulino sin nomigu;)}}}%
{\maxof{\widthof{(ke ŝi gardu sian langon,)}}%
{\widthof{(ŝi al si nur memorigu.“)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(66 Diris ŝi responde tiam:)}}%
{\widthof{(„Oni nomu vin sekulo!)}}}%
{\maxof{\widthof{(Se mi iros pluki rozojn,)}}%
{\widthof{(certe ne kun tia ulo!“)}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(67„For la benkoj, for la tabloj!“)}}%
{\widthof{(vokis el la viroj iu,)}}}%
{\maxof{\widthof{(„ludu nun, vi muzikistoj,)}}%
{\widthof{(ke sin turnu dance ĉiu!“)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(68 Hele, gaje sonis jen la)}}%
{\widthof{(fluto kaj la violono;)}}}%
{\maxof{\widthof{(turnis sin la gejunuloj)}}%
{\widthof{(laŭ la ritmo, laŭ la sono.)}}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(69 Iu nur neatentite)}}%
{\widthof{(afliktite, apatie,)}}}%
{\maxof{\widthof{(kun rigardo nokte sombra)}}%
{\widthof{(en angulo sidis tie.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(70 Estis tiu Sorba princo\footnote{La Sorboj estis (kaj estas) slava tribo loĝinta en la nuna orienta Germanio.})}}%
{\widthof{(de la bordo de la Zalo,\footnote{La Zalo (germane: Saale) estas rivero, fluanta tra la nuna germana federacia lando Turingio en la riveron Elbo.})}}}%
{\maxof{\widthof{(akirita de la grafo)}}%
{\widthof{(per lotumo post batalo.)}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(71 Prenis la major’ la plenan)}}%
{\widthof{(medokruĉon el betulo,)}}}%
{\maxof{\widthof{(kaj kun kompatema voĉo\footnote{aŭ:\\diris li kun kompatema\\voĉo al la senhejmulo:})}}%
{\widthof{(diris al la senhejmulo:)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(72 „Trinku gluton, ĝi forigos)}}%
{\widthof{(ja melankolion vian!)}}}%
{\maxof{\widthof{(Tiu trinkis, larm’ enfluis\footnote{aŭ:\\Tiu trinkis, larmo fluis                         \\elokule barbon lian.})}}%
{\widthof{(supervange barbon lian. -)}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(73 Multaj homoj ja suferas;)}}%
{\widthof{(sed plej pezan havas sorton,)}}}%
{\maxof{\widthof{(kiu falis tiom funde,\footnote{aŭ:\\kiu el alteco falas,})}}%
{\widthof{(ke li nur deziras morton. -)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(74 Bruna knabo, nudpieda)}}%
{\widthof{(staris ĉe la pordo ie,)}}}%
{\maxof{\widthof{(kiun la mokuloj nomis)}}%
{\widthof{(„la sovaĝa kato“ fie.)}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(75 Griza estis lia vesto,)}}%
{\widthof{(en malordo kaj ĉifita,)}}}%
{\maxof{\widthof{(falis ĝis la nuko lia)}}%
{\widthof{(kaphararo nekombita.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(76 Lerta estis li grimpulo,)}}%
{\widthof{(tra la montoj vagis ĉie;)}}}%
{\maxof{\widthof{(laboremon li ne sentis,)}}%
{\widthof{(mistifiki emis plie.)}}}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(77 Enarbare, surkampare,)}}%
{\widthof{(enmontare estis ie;\footnote{aŭ: en montaro estis ie;})}}}%
{\maxof{\widthof{(tage, nokte li vagadis,)}}%
{\widthof{(sed troveblis li nenie.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(78 Vintre, kiam neĝis, tiu)}}%
{\widthof{(knabo en la valon venis;)}}}%
{\maxof{\widthof{(pro kompato la forĝisto)}}%
{\widthof{(lin en sian domon prenis.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(79 Ĉu li venis el rokfendo?)}}%
{\widthof{(Ĉu li falis elaere?)}}}%
{\maxof{\widthof{(Elfa ŝajnis li estaĵo,)}}%
{\widthof{(ĝin ne sciis iu vere.)}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(80 Ŝatis lin la druidino;)}}%
{\widthof{(oni aŭdis diri iun,)}}}%
{\maxof{\widthof{(kiu vidis, ke ŝi kombis)}}%
{\widthof{(antaŭ sia groto tiun.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(81 Ofte sidis li solece)}}%
{\widthof{(ie kun la violono,)}}}%
{\maxof{\widthof{(kantis fremdajn melodiojn)}}%
{\widthof{(kun kortuŝe mola sono.)}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(82 Kaj el lia buŝo sonis)}}%
{\widthof{(ankaŭ kantoj timegigaj,)}}}%
{\maxof{\widthof{(kvazaŭ krius iu el la)}}%
{\widthof{(malheluloj, la spiritaj.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(83 Kiam li ĉe la amboso)}}%
{\widthof{(pere de martel’ laboris,)}}}%
{\maxof{\widthof{(kiel ŝprucis la fajreroj)}}%
{\widthof{(tiam, kiel li fervoris,)}}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(84 kiam li por ĉenĉemizo)}}%
{\widthof{(arte fleksis ĉenoringojn,)}}}%
{\maxof{\widthof{(aŭ enigis en kaskvolbo)}}%
{\widthof{(fajnajn nitojn en nitingojn!)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(85 Miris lia majstro tiam:)}}%
{\widthof{(„Ĉu li lernis ĉe Goldmaro,\footnote{Goldmaro, germane: Goldemar, estis mita forĝisto laŭ la ĝermana mitologio.})}}}%
{\maxof{\widthof{(ĉe la nanaj forĝistetoj,)}}%
{\widthof{(kiuj loĝas en montaro?“ -)}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(86 Alrigardis li fripone)}}%
{\widthof{(la virinojn el angulo,)}}}%
{\maxof{\widthof{(kaj sub liaj brovoj brilis)}}%
{\widthof{(nur la blanko de l’ okulo.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(87 Diris jen al li Ajgino:\footnote{aŭ: Diris la major-filino:})}}%
{\widthof{(Venu, eta kato mia!)}}}%
{\maxof{\widthof{(Manĝu iom de l’ brasiko)}}%
{\widthof{(kaj de l’ bona ŝinko, via)}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(88 ĉiutaga musmanĝaĵo)}}%
{\widthof{(helpas kontraŭ la malsato;)}}}%
{\maxof{\widthof{(sed estonte ne plu, kiam)}}%
{\widthof{(estos vi plenkreska kato.“)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(89 Hele ridis li montrante)}}%
{\widthof{(siajn dentojn, kaj kun tio)}}}%
{\maxof{\widthof{(for li saltis, ie sonis)}}%
{\widthof{(de l’ sovaĝa kato krio. -)}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(90 En la granda domohalo)}}%
{\widthof{(ĉio estis aranĝita)}}}%
{\maxof{\widthof{(por la honorindaj gastoj,)}}%
{\widthof{(plej zorgeme preparita;)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(91 Estis junipero-pingloj)}}%
{\widthof{(sur la planko dismetitaj,)}}}%
{\maxof{\widthof{(kaj arbar-odor’ eniĝis)}}%
{\widthof{(tra l’ fenestroj malfermitaj.)}}}}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(92 Sidis dekstre de la graf’ la)}}%
{\widthof{(episkop’, sur la alia)}}}%
{\maxof{\widthof{(flank’ la reĝa mesaĝisto,)}}%
{\widthof{(krome nobelaro plia.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(93 Ĉe la kamparanoj sidis)}}%
{\widthof{(jen Elmaro, la sinjoro;)}}}%
{\maxof{\widthof{(ĉiu havis sian lokon)}}%
{\widthof{(laŭ la aĝo, laŭ honoro.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(94 Kaj apude, sur pli alta)}}%
{\widthof{(lok’ la sinjorinoj sidis;)}}}%
{\maxof{\widthof{(ankaŭ Hildegundo, kiu)}}%
{\widthof{(iom hontis aŭ timidis.)}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(95 Gaje trinkis la virrondo)}}%
{\widthof{(el la medokorno tie;)}}}%
{\maxof{\widthof{(la parolo plivigliĝis)}}%
{\widthof{(kaj la koroj batis plie.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(96 Vokis nun la graf’: „Karegaj)}}%
{\widthof{(gastoj, de ni tre ŝatataj,)}}}%
{\maxof{\widthof{(per honor-trinkaĵ’ plej bona)}}%
{\widthof{(estu vi nun regalataj!“)}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(97 Hildegundo tiam prenis)}}%
{\widthof{(la pokalon, la valoran;)}}}%
{\maxof{\widthof{(kaj al ĉiu ŝi ofertis)}}%
{\widthof{(la plej bonan vinon oran.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(98 Kiam venis nun la vico)}}%
{\widthof{(al Elmaro, ruĝiĝante)}}}%
{\maxof{\widthof{(ŝi mallevis la palpebrojn,)}}%
{\widthof{(iomete ektremante.)}}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(99 Grumble vidis Gero tion,)}}%
{\widthof{(havis li aspekton tian,)}}}%
{\maxof{\widthof{(kiel hundo, kiu vidas,)}}%
{\widthof{(ke alia volas sian)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(100 predon rabi. Tenas li per)}}%
{\widthof{(siaj dentoj ĝin, graŭlante)}}}%
{\maxof{\widthof{(lin rigardas, dentojn akrajn)}}%
{\widthof{(al la kontraŭul’ montrante. -)}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(101 Diris nun la episkopo:)}}%
{\widthof{(„Vivu tiu land’, el kiu)}}}%
{\maxof{\widthof{(venas tiu bona vino!)}}%
{\widthof{(Vivu dom’ kaj mastro tiu!“)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(102 Jubilante ĉiuj trinkis)}}%
{\widthof{(je la graf’, je la filino;)}}}%
{\maxof{\widthof{(ĉiu levis sian glason)}}%
{\widthof{(kun la bona ora vino.)}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(103 Sed malame al Elmaro:)}}%
{\widthof{(„Ĉu vi manĝas,“ diris Gero,)}}}%
{\maxof{\widthof{(„la viandon de ĉevaloj?)}}%
{\widthof{(Ĉu ĉi tio estas vero?)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(104 Kiel gustas la visceroj)}}%
{\widthof{(de stalonoj? Diru ion!“)}}}%
{\maxof{\widthof{(Sed Elmaro ridetante)}}%
{\widthof{(diris: „Vi mem provu tion!“)}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(105 Diris Ger’: „Adori viajn)}}%
{\widthof{(diojn estas stulta faro!)}}}%
{\maxof{\widthof{(Estas ja ilia ĉefo)}}%
{\widthof{(almozul’ sen kaphararo!“)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(106 Jen Elmar’: „La Plejaltulo)}}%
{\widthof{(ĉiun bonan, ĉiun fian)}}}%
{\maxof{\widthof{(vidas, ŝanĝas li eksteron,)}}%
{\widthof{(tamen ne esencon sian.“)}}}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(107 Plue mokis lin la Franko:)}}%
{\widthof{(„Min konsilu, mi deziras)}}}%
{\maxof{\widthof{(laŭdi vin; ĉar malsaĝulo)}}%
{\widthof{(ofte saĝajn vortojn diras.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(108 Ne plu manĝas, ĉar malsana)}}%
{\widthof{(estas ĉevalino mia;)}}}%
{\maxof{\widthof{(aŭdis mi, ke sorĉo-arton)}}%
{\widthof{(sciis ja patrino via,)}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(109 kiu per run-kantoj fortaj)}}%
{\widthof{(ĉenojn rompis, nodojn ligis,)}}}%
{\maxof{\widthof{(malŝveligis la inundojn)}}%
{\widthof{(kaj la ŝtormojn trankviligis;)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(110 kiu vokis la spiritojn)}}%
{\widthof{(kaj boligis herbojn fie -“)}}}%
{\maxof{\widthof{(Pro koler’ Elmaro: „Ĉesu)}}%
{\widthof{(vi paroli kalumnie!)}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(111 Per venenaj sagoj vi min)}}%
{\widthof{(trafis, mi eltenas tion,)}}}%
{\maxof{\widthof{(vi vantulo! Ja la dioj)}}%
{\widthof{(venĝas la sakrilegion.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(112 Sed pri tiu, kiu estis)}}%
{\widthof{(eĉ sen la plej eta manko,)}}}%
{\maxof{\widthof{(kaj pri kiu mi funebras,)}}%
{\widthof{(vi silentu, fia Franko!)}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(113 Alikaze mi vin batos)}}%
{\widthof{(per la glavo ĝis nenio:\footnote{aŭ: per ĉi glavo ĝis nenio:})}}}%
{\maxof{\widthof{(Helpu min la Donar’, la forta!)}}%
{\widthof{(Helpu min Votan’ en tio!“ -)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(114 Rekte staris jen la Sakso,)}}%
{\widthof{(ŝultroforta kaj giganta,\footnote{aŭ: fortaŝultra kaj giganta,})}}}%
{\maxof{\widthof{(flam-okule pro kolero)}}%
{\widthof{(jenan Frankon rigardanta.)}}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(115 Hildegundo alrigardis)}}%
{\widthof{(lin petege. En la halo)}}}%
{\maxof{\widthof{(regis morttrankvil’, al Gero)}}%
{\widthof{(falis teren la pokalo.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(116 Sed la graf’ komencis digne:)}}%
{\widthof{(„Rompis vi dompacon mian,)}}}%
{\maxof{\widthof{(mian gaston malrespektis,)}}%
{\widthof{(ne bridinte spiton vian.)}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(117 Grave estas ofendinta,)}}%
{\widthof{(kontraŭ devo, la ordona,)}}}%
{\maxof{\widthof{(vi la reĝan mesaĝiston,)}}%
{\widthof{(kontraŭ nia moro bona.)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(118 Mi indulgas vian junon;)}}%
{\widthof{(sed mi pensas: pli volonte)}}}%
{\maxof{\widthof{(vi ne venu plu en mian)}}%
{\widthof{(domon tien ĉi estonte.“)}}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(119 Klinis sin Elmar’ kaj diris:)}}%
{\widthof{(„Grafo, mi honoras viajn)}}}%
{\maxof{\widthof{(vortojn, tamen mi ne pensas,)}}%
{\widthof{(ke mi pentu vortojn miajn.“ -)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(120 Iris for Elmar’, sed kun la)}}%
{\widthof{(paco foriĝinta estis)}}}%
{\maxof{\widthof{(la gajeco; ĉiuj gastoj)}}%
{\widthof{(iris kaj neniu restis.)}}}}}%
{\maxof{\maxof{\maxof{\widthof{(121 Jen la episkop’: „Ne lasis)}}%
{\widthof{(li insulton de l’ patrino,\footnote{aŭ: li insulti la patrinon,})}}}%
{\maxof{\widthof{(kiu estas jam mortinta;)}}%
{\widthof{(mia estis ŝi fratino!“)}}}}%
{\maxof{\maxof{\widthof{(122 Triste li nun surseliĝis;\footnote{aŭ: Li malĝoje surseliĝis;} )}}%
{\widthof{(jam nebula estis ĉio,)}}}%
{\maxof{\widthof{(kiam li kun la abato)}}%
{\widthof{(rajdis al Dektritilio.)}}}}}}}}}}}
\newlength{\columnTotal}
\setlength{\columnTotal}{\columnI}
\newlength{\tableTotal}
\setlength{\tableTotal}{\textwidth - 0\tabcolsep}

\urldef{\theurl}\url{http://www.poezio.net/version?poem-id=426&version-id=839}
\markboth{ \theurl }{}
\addcontentsline{toc}{subsection}{Friedrich Wilhelm Weber, Dektritilio, ĉapitro 6, La rikolta festo}
\nopagebreak[1]
\begin{longtable}[c]{@{}p{\tableTotal*\ratio{\columnI}{\columnTotal}}@{}}
\endlastfoot\dots\endfoot

{\normalfont\large Friedrich Wilhelm Weber,}
\vspace{2.4em}
\\[-2em]

{\normalfont\LARGE Dektritilio, ĉapitro 6, La rikolta festo}
\vspace{1.4em}
\\[-0.8em]
{\itshape tradukita de Manfredo Ratislavo}
\\


\\[-2em]

\begin{my-verse}
1 Vivu la printemp’ kunflora,\\
vivu la aŭtun’ kunspika!\\
Kion la printemp’ promesas,\\
donas la aŭtun’ amika. -\footnote{aŭ: \\1 Ĉarmas primaver’ kun floroj,\\benas nin aŭtun’ spikriĉe;\\kion la printemp’ promesas,\\donas la aŭtun’ sufiĉe. -}
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
2 Sur la firsto de la domo\\
la hirundoj kolektiĝas.\\
Oni zorgu por la vintro,\\
ĉar la foliar’ flaviĝas.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
3 Diras la hirundoj: “Gardu\\
zorge vian domon, homo!\\
Volas ja venontsomere\\
loĝi ni en via domo.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
4 Gardu vian domon, mastro!\\
Ruzo kaj malic’ minacas,\\
kiam vi en via domo\\
dum la vintraj noktoj lacas.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
5 Gardu vian domon ĉiam,\\
por ke konserviĝu ĉio,\\
kaj atentu pri la forno!\\
Dankon! - Vin protektu Dio!“
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
6 Sur la kamp’ ĉe Bodinktorpo\\
ĉio estis jam falĉita,\\
kaj la resto de l’ aveno\\
per salika ŝnur’ bindita.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
7 Ĝoje frotis siajn manojn\\
Izenhardo, la majoro.\\
Diris li: „Ni falĉis ĉion,\\
estas fino de l’ laboro!
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
8 Estas tie jam plektita\\
bunta la rikoltokrono;\\
nin invitas al la danco\\
la muzik’ de l’ violono.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
9 Estu vi ne tro fervoraj,\\
vi servistoj! Restu spiko,\\
ke l’ ĉevalo de Votano\\
trovu iom de l’ tritiko!
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
10 Lasu vi la lastan pomon\\
al Votan’, la alta dio,\\
por ke en venonta jaro\\
sur la arbo kresku plio.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
11 Vi ne moku pri ĉi tio,\\
filineto“, la majoro\footnote{aŭ: ho, Ajgino, la majoro}\\
diris, „agu ni sur nia\\
korto laŭ prapatra moro!“
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
12„La tributon por la birdoj\\
volas doni ni volonte,\\
por ke ili ne akuzu\\
ĉe l’ ĉielo nin estonte,“
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
13 diris la filin’. Respondis\\
ŝia patro, la majoro:\\
„Dirus mi, se mi ne estus\\
via patro: Al li gloro!
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
14 Diru dece vian diron,\\
ne forgesu ĝin, Ajgino!\\
Ke ĝi plaĉu al la grafo,\\
ankaŭ al la graf-edzino!
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
15 Sur la lasta rikolt-ĉaro\\
gajaj servistinoj sidis.\\
„Ho antaŭen!“ diris tiu,\\
kiu la ĉevalojn gvidis.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
16 Ĉiuj ĝojis kaj jubilis,\\
ankaŭ la falĉista aro;\\
sed kalvulo ilin sekvis,\\
kiu ridis kun amaro:
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
17 „Grenŝtelist’, vi graf’, min nomis.\\
Estis tio kalumnio!\\
Vi ne rajtis diri tion,\\
pagos vi al mi pro tio!“
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
18 Staris jen sur sia korto\\
tiu grafo en ĉeesto\\
de la noblaj gastoj, kiujn\\
li invitis al la festo.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
19 Estis tiu ĉi sendita\\
kiel la reprezentanto\\
de la Franka reĝo Karlo,\\
kiel jur-administranto.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
20 Bodo estis lia nomo,\\
alnomita la Mildulo;\\
tamen kelkaj lin enviis,\\
nomis lin „la nigra ulo“.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
21 Estis ĉe li Hildegundo,\\
la filino, elkreskinta\\
roze bela kaj bonkora\\
kiel la patrin’ mortinta.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
22 Kiel la patrin’ mortinta\\
sur la korto ŝi ordonis,\\
la helpemajn servistinojn\\
nur malofte ŝi admonis. -
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
23 Antaŭ l’ pordo de la domo,\\
kie oni festaranĝis,\\
staris invititaj viroj,\\
gajajn vortojn interŝanĝis.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
24 Badurad’, la episkopo,\\
la Paderan fonton laŭdis;\\
kaj Varenon, la abaton,\footnote{aŭ: kaj la monaĥej-abaton\\aŭ: la abaton pri l' Vezero} \\
oni paroladi aŭdis.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
25 Ankaŭ la piul’ Majnulfo\\
tie staris, ne enuis,\\
ne parolis, sed enpense\\
monažejon jam konstruis.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
26 Kaj Titmar’ de sia kuzo\\
Dodo estis demandata,\\
kiel li sin sentas en la\\
nova robo, la skarlata.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
27 „Pli imponis via patro\\
en la leda vesto sia,\\
pli ol vi en via robo,“\\
diris konatulo lia.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
28 Du junulojn pri ĉasado\\
oni paroladi aŭdis;\\
Teŭdebert’, la kamparano,\\
sian agron laŭte laŭdis.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
29 Kaj Elmar’ la episkopon,\\
sian onklon, alparolis.\\
Tiu lin salutis, tamen\\
manon premi li ne volis.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
30 Survizaĝe de Elmaro\\
mortis eta rid’ dolore,\\
premis lian livan manon\footnote{aŭ: premis la maldekstan manon} \\
la najbaro des pli kore.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
31 Ger’, la Franko, vidis tion,\\
kiun sendis Karl’, la reĝo,\\
postulanta novajn servojn\\
de l’ distrikt’ pro nova leĝo.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
32 Estis li acerba homo,\\
sed li sciis babilante\\
siajn vortojn plidolĉigi,\\
ĉe la grafidin’ sidante.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
33 Kiam tiu babiladis,\\
ŝi aŭskultis en silento;\\
al Elmaro li nun diris\\
jenon kun mokema sento:\footnote{aŭ: \\Kiam tiu babiladis,\\ŝi aŭskultis silentante;\\li kurbigis siajn lipojn,\\al Elmaro nun dirante:\\} 
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
34 Viajn plumojn vi alie\\
eletendis, falk’ fiera!\\
Lamaj estas la flugiloj,\\
birdo estas vi mizera.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
35 Ho malsana vi kokido!\\
Ĉu vin via amatino\\
sorĉis per magi-brogaĵo,\footnote{aŭ: sorĉis per magia brogo,}  \\
Svanahild’, la druidino,
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
36 kiu per filik’ kronita\\
kaj urtiko, per voĉtono\\
akre ĝema aĉe dancas\\
ĉirkaŭ la ofer-kaldrono?“
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
37  Ŝvelis vejno de kolero\\
sur la frunto de Elmaro.\\
„Ne koleru vi!“ mallaŭte\\
al li diris la najbaro.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
38 Ĉar de ĉiuj salutitaj\\
venis kun la princidinoj\\
Hildegardo kaj kun tiu\\
de l’ kastel’ la noblaj inoj.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
39 Kantis kaj jubilis ĉiuj,\\
kiam ili estis ene\\
de la korto, kaj parolis\\
jenon Izenhard’ solene:
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
40 „De la kampoj, ho sinjoro,\\
ni rikoltis nun jam ĉion;\\
kion donis vi pograjne,\\
garbe ni redonas tion.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
41 Ne forgesis mi, sinjoro,\\
teni for la sorĉon fian,\\
minacantan je solstiĉo\\
kampan rikoltaĵon nian.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
42 Rajdas la Bilvis’ je l’ son’ de l’\\
sonorilo de vespero\\
sur virkapro nigra tiam\\
ombre super nia tero.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
43 Rajdi rajtas la fiulo\\
nur dum sonoril-sonado;\\
estas lia tio, kion\\
li ĉirkaŭas dum rajdado.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
44 Sed li ne damaĝis multe,\\
ĉar mi mem ja sonorigis:\\
La vesperan sonoradon\\
mi ĉifoje plikurtigis!“
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
45 „Vi oldulo, estas tio\\
stulta kredo de pagano;\\
bono, kiun donis Dio\\
ne rabeblas de Satano.“
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
46 Badurad’, la episkopo,\\
diris tion ridetante.\\
La major’ respondis: „Tamen!“,\\
siajn ŝultrojn skuetante.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
47 Ĉiuj ridis, sed ne Gero;\\
grumblis tiu ĉi ĉagrene.\\
Venis de l’ major’ filino,\\
kaj ŝi ekparolis jene:
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
48 „Dankas nun la servistaro\\
al la mastro de la domo;\\
ĉiam celas li nur bonon,\\
estas li tre justa homo.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
49 Vidu tiun spikokronon!\\
Estas ĝi ja la simbolo\footnote{aŭ:\\Estas ĝi simbol' de nia\\diligenta laborado\\kaj de bona beno Dia.} \\
de la homa diligento\\
kaj de Dia la bonvolo.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
50 Longe li pri ni ankoraŭ\\
zorgu, pri l’ disktriktanaro!\\
Ludu gaje, muzikistoj,\\
ke ĝi sonu tra l’ montaro! -
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
51 Ke mi povu plekti kronon\\
kiam ree primaveras,\\
por la juna sinjorino\\
- tion mi por ŝi esperas -
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
52 ne el floroj kaj folioj,\\
kiuj kreskis en ekstero,\\
sed el floroj, kiuj floras\\
tie ĉi sur hejma tero.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
53 Hildegunde restu plue\\
inter ni sur la kamparo!\\
Ludu gaje, muzikistoj,\\
ke ĝi sonu tra montaro! -
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
54 Gesinjoroj, karaj gastoj,\\
mi salutas von elkore!\\
Vin najbaraj, vi helpemaj,\\
oni traktu vin honore!
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
55 Se kroneton volas porti\\
ankaŭ li, Sinjor’ Elmaro,\\
li ne devas ĉiam ĉasi\\
en sovaĝa la arbaro.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
56 Estas en arbar’ venenaj\\
fungoj ka vipur’ venena;\\
floras en sunbrilo hela\\
la plej bela roz’ ĝardena.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
57 Ja ne kreskas tiu floro\\
en malluma la arbaro.\\
Ludu gaje, muzikistoj,\\
ke ĝi sonu tra l’ montaro!“ -
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
58 Tro kuraĝis ŝi, jen staris\\
ŝia patro en kolero,\\
kaj la graf’ en embaraso,\\
furioza estis Gero.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
59 Hildegundo, timigite,\\
konfuziĝis kaj paliĝis;\\
de la frunt’ kaj vangoj ŝiaj\\
ŝiaj bukloj deruliĝis.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
60 Ridis la major-filino;\\
ŝajne ŝin ne tuŝis tio.\\
Diris nur Elmar’: „Dankinde\\
estas bona instrukcio.“
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
61 Diris nun la graf’: „Salajras\\
mi fidelan laboremon;\\
ĉar falĉado soifigas,\\
kvietigu la trinkemon!
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
62 Vin atendas bruna medo\\
post la streĉa laborado;\\
dancu vi kun la knabinoj\\
post manĝado kaj trinkado!“ -
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
63 Ĉe la tabloj en la halo\\
sidis la popol’ manĝante,\\
laŭ kampula mor’ silentis,\\
trinkon ja ne forgesante.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
64 Rigardante sombre, mute\\
sidis la majoro tie,\\
kaj maĉante diris lia\\
ĉefservisto ironie:
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
65 „La filino de l’ majoro\\
saĝulino sin nomigu;\\
ke ŝi gardu sian langon,\\
ŝi al si nur memorigu.“
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
66 Diris ŝi responde tiam:\\
„Oni nomu vin sekulo!\\
Se mi iros pluki rozojn,\\
certe ne kun tia ulo!“
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
67„For la benkoj, for la tabloj!“\\
vokis el la viroj iu,\\
„ludu nun, vi muzikistoj,\\
ke sin turnu dance ĉiu!“
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
68 Hele, gaje sonis jen la\\
fluto kaj la violono;\\
turnis sin la gejunuloj\\
laŭ la ritmo, laŭ la sono.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
69 Iu nur neatentite\\
afliktite, apatie,\\
kun rigardo nokte sombra\\
en angulo sidis tie.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
70 Estis tiu Sorba princo\footnote{La Sorboj estis (kaj estas) slava tribo loĝinta en la nuna orienta Germanio.}\\
de la bordo de la Zalo,\footnote{La Zalo (germane: Saale) estas rivero, fluanta tra la nuna germana federacia lando Turingio en la riveron Elbo.}\\
akirita de la grafo\\
per lotumo post batalo.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
71 Prenis la major’ la plenan\\
medokruĉon el betulo,\\
kaj kun kompatema voĉo\footnote{aŭ:\\diris li kun kompatema\\voĉo al la senhejmulo:}\\
diris al la senhejmulo:
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
72 „Trinku gluton, ĝi forigos\\
ja melankolion vian!\\
Tiu trinkis, larm’ enfluis\footnote{aŭ:\\Tiu trinkis, larmo fluis                         \\elokule barbon lian.}\\
supervange barbon lian. -
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
73 Multaj homoj ja suferas;\\
sed plej pezan havas sorton,\\
kiu falis tiom funde,\footnote{aŭ:\\kiu el alteco falas,}\\
ke li nur deziras morton. -
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
74 Bruna knabo, nudpieda\\
staris ĉe la pordo ie,\\
kiun la mokuloj nomis\\
„la sovaĝa kato“ fie.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
75 Griza estis lia vesto,\\
en malordo kaj ĉifita,\\
falis ĝis la nuko lia\\
kaphararo nekombita.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
76 Lerta estis li grimpulo,\\
tra la montoj vagis ĉie;\\
laboremon li ne sentis,\\
mistifiki emis plie.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
77 Enarbare, surkampare,\\
enmontare estis ie;\footnote{aŭ: en montaro estis ie;}\\
tage, nokte li vagadis,\\
sed troveblis li nenie.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
78 Vintre, kiam neĝis, tiu\\
knabo en la valon venis;\\
pro kompato la forĝisto\\
lin en sian domon prenis.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
79 Ĉu li venis el rokfendo?\\
Ĉu li falis elaere?\\
Elfa ŝajnis li estaĵo,\\
ĝin ne sciis iu vere.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
80 Ŝatis lin la druidino;\\
oni aŭdis diri iun,\\
kiu vidis, ke ŝi kombis\\
antaŭ sia groto tiun.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
81 Ofte sidis li solece\\
ie kun la violono,\\
kantis fremdajn melodiojn\\
kun kortuŝe mola sono.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
82 Kaj el lia buŝo sonis\\
ankaŭ kantoj timegigaj,\\
kvazaŭ krius iu el la\\
malheluloj, la spiritaj.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
83 Kiam li ĉe la amboso\\
pere de martel’ laboris,\\
kiel ŝprucis la fajreroj\\
tiam, kiel li fervoris,
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
84 kiam li por ĉenĉemizo\\
arte fleksis ĉenoringojn,\\
aŭ enigis en kaskvolbo\\
fajnajn nitojn en nitingojn!
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
85 Miris lia majstro tiam:\\
„Ĉu li lernis ĉe Goldmaro,\footnote{Goldmaro, germane: Goldemar, estis mita forĝisto laŭ la ĝermana mitologio.}\\
ĉe la nanaj forĝistetoj,\\
kiuj loĝas en montaro?“ -
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
86 Alrigardis li fripone\\
la virinojn el angulo,\\
kaj sub liaj brovoj brilis\\
nur la blanko de l’ okulo.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
87 Diris jen al li Ajgino:\footnote{aŭ: Diris la major-filino:}\\
Venu, eta kato mia!\\
Manĝu iom de l’ brasiko\\
kaj de l’ bona ŝinko, via
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
88 ĉiutaga musmanĝaĵo\\
helpas kontraŭ la malsato;\\
sed estonte ne plu, kiam\\
estos vi plenkreska kato.“
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
89 Hele ridis li montrante\\
siajn dentojn, kaj kun tio\\
for li saltis, ie sonis\\
de l’ sovaĝa kato krio. -
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
90 En la granda domohalo\\
ĉio estis aranĝita\\
por la honorindaj gastoj,\\
plej zorgeme preparita;
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
91 Estis junipero-pingloj\\
sur la planko dismetitaj,\\
kaj arbar-odor’ eniĝis\\
tra l’ fenestroj malfermitaj.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
92 Sidis dekstre de la graf’ la\\
episkop’, sur la alia\\
flank’ la reĝa mesaĝisto,\\
krome nobelaro plia.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
93 Ĉe la kamparanoj sidis\\
jen Elmaro, la sinjoro;\\
ĉiu havis sian lokon\\
laŭ la aĝo, laŭ honoro.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
94 Kaj apude, sur pli alta\\
lok’ la sinjorinoj sidis;\\
ankaŭ Hildegundo, kiu\\
iom hontis aŭ timidis.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
95 Gaje trinkis la virrondo\\
el la medokorno tie;\\
la parolo plivigliĝis\\
kaj la koroj batis plie.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
96 Vokis nun la graf’: „Karegaj\\
gastoj, de ni tre ŝatataj,\\
per honor-trinkaĵ’ plej bona\\
estu vi nun regalataj!“
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
97 Hildegundo tiam prenis\\
la pokalon, la valoran;\\
kaj al ĉiu ŝi ofertis\\
la plej bonan vinon oran.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
98 Kiam venis nun la vico\\
al Elmaro, ruĝiĝante\\
ŝi mallevis la palpebrojn,\\
iomete ektremante.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
99 Grumble vidis Gero tion,\\
havis li aspekton tian,\\
kiel hundo, kiu vidas,\\
ke alia volas sian
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
100 predon rabi. Tenas li per\\
siaj dentoj ĝin, graŭlante\\
lin rigardas, dentojn akrajn\\
al la kontraŭul’ montrante. -
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
101 Diris nun la episkopo:\\
„Vivu tiu land’, el kiu\\
venas tiu bona vino!\\
Vivu dom’ kaj mastro tiu!“
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
102 Jubilante ĉiuj trinkis\\
je la graf’, je la filino;\\
ĉiu levis sian glason\\
kun la bona ora vino.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
103 Sed malame al Elmaro:\\
„Ĉu vi manĝas,“ diris Gero,\\
„la viandon de ĉevaloj?\\
Ĉu ĉi tio estas vero?
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
104 Kiel gustas la visceroj\\
de stalonoj? Diru ion!“\\
Sed Elmaro ridetante\\
diris: „Vi mem provu tion!“
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
105 Diris Ger’: „Adori viajn\\
diojn estas stulta faro!\\
Estas ja ilia ĉefo\\
almozul’ sen kaphararo!“
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
106 Jen Elmar’: „La Plejaltulo\\
ĉiun bonan, ĉiun fian\\
vidas, ŝanĝas li eksteron,\\
tamen ne esencon sian.“
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
107 Plue mokis lin la Franko:\\
„Min konsilu, mi deziras\\
laŭdi vin; ĉar malsaĝulo\\
ofte saĝajn vortojn diras.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
108 Ne plu manĝas, ĉar malsana\\
estas ĉevalino mia;\\
aŭdis mi, ke sorĉo-arton\\
sciis ja patrino via,
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
109 kiu per run-kantoj fortaj\\
ĉenojn rompis, nodojn ligis,\\
malŝveligis la inundojn\\
kaj la ŝtormojn trankviligis;
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
110 kiu vokis la spiritojn\\
kaj boligis herbojn fie -“\\
Pro koler’ Elmaro: „Ĉesu\\
vi paroli kalumnie!
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
111 Per venenaj sagoj vi min\\
trafis, mi eltenas tion,\\
vi vantulo! Ja la dioj\\
venĝas la sakrilegion.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
112 Sed pri tiu, kiu estis\\
eĉ sen la plej eta manko,\\
kaj pri kiu mi funebras,\\
vi silentu, fia Franko!
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
113 Alikaze mi vin batos\\
per la glavo ĝis nenio:\footnote{aŭ: per ĉi glavo ĝis nenio:}\\
Helpu min la Donar’, la forta!\\
Helpu min Votan’ en tio!“ -
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
114 Rekte staris jen la Sakso,\\
ŝultroforta kaj giganta,\footnote{aŭ: fortaŝultra kaj giganta,}\\
flam-okule pro kolero\\
jenan Frankon rigardanta.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
115 Hildegundo alrigardis\\
lin petege. En la halo\\
regis morttrankvil’, al Gero\\
falis teren la pokalo.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
116 Sed la graf’ komencis digne:\\
„Rompis vi dompacon mian,\\
mian gaston malrespektis,\\
ne bridinte spiton vian.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
117 Grave estas ofendinta,\\
kontraŭ devo, la ordona,\\
vi la reĝan mesaĝiston,\\
kontraŭ nia moro bona.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
118 Mi indulgas vian junon;\\
sed mi pensas: pli volonte\\
vi ne venu plu en mian\\
domon tien ĉi estonte.“
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
119 Klinis sin Elmar’ kaj diris:\\
„Grafo, mi honoras viajn\\
vortojn, tamen mi ne pensas,\\
ke mi pentu vortojn miajn.“ -
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
120 Iris for Elmar’, sed kun la\\
paco foriĝinta estis\\
la gajeco; ĉiuj gastoj\\
iris kaj neniu restis.
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
121 Jen la episkop’: „Ne lasis\\
li insulton de l’ patrino,\footnote{aŭ: li insulti la patrinon,}\\
kiu estas jam mortinta;\\
mia estis ŝi fratino!“
\end{my-verse}
\\[-2em]
\begin{my-verse}
122 Triste li nun surseliĝis;\footnote{aŭ: Li malĝoje surseliĝis;} \\
jam nebula estis ĉio,\\
kiam li kun la abato\\
rajdis al Dektritilio.
\end{my-verse}
\\[0.4em]

{\itshape \small Traduko de la Germana
poemo ``Dreizehnlinden, Kapitel 6, Das
Erntefest'' de {\scshape Friedrich Wilhelm
Weber} (Frederiko Vilhelmo Vebero,
$\ast$1813-12-25~--~$\dagger$1894-04.05)
en Esperanton de {\scshape Manfredo
Ratislavo} (Manfred Retzlaff, Stettiner
Str. 16, D-59302 Oelde, Germanio,
$\ast$1938-11-04).

\vspace{1em}
Arg-426-839 (2007-12-27 11:42:07)
}
\\

\end{longtable}
\end{document}
